Warning: include(../bash.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/13/0321_20.htm on line 2

Warning: include(../bash.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/13/0321_20.htm on line 2

Warning: include(): Failed opening '../bash.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/13/0321_20.htm on line 2


п»ї

Нооруз - жан дүйнөм, жашыл жазым!
Бактыгүл ЧОТУРОВА,
"Кыргыз Туусу"
Т.Садыков атындагы Улуттук көркөм сүрөт академиясынын музейинде Нооруз майрамына арналган таланттуу жаш сүрөтчүлөрдүн тандалган эмгектеринин сүрөт көргөзмөсү ачылды.

Анда живопись, графика, скульп­тура жанрындагы 200 дөн ашык эмгек коюлган. Рес­пуб-ликанын алыскы райондорунан да
жаш авторлор катышкан бул көр-гөзмө жыл сайын Нооруз майрамын утурлап өтүлүүчү салтка айланып келе жатат. Авторлор буга
чейин Москва, Вашингтон, Берлин, Пекин, Кашгар, Тегеран, Алма-Ата, Баку, Бишкек шаарларында өткөн эл аралык көргөзмө-сынактардын катышуучулары.
Нооруз майрамына арналган бул көргөзмөдөгү негизги багыт бизди курчап турган дүйнөнүн керемет
кооздугун, адамзат менен жаратылыштын ортосундагы байланышты, ажырагыс ажайып бир бүтүн дүйнөнү чагылдырууга арнал-
ган.
Улуттук көркөм сүрөт академиясы республикадагы жападан жалгыз мамлекеттик бюджетте турган жогорку окуу жайы. Көркөм сүрөт академиясы өзүнчө этаптар менен калыптанып иштеп келет. Мамлекеттик көркөм сүрөт мектеби, жогорку колледжи жана Улуттук көркөм сүрөт академиясы болуп аталат. Академиядан аспирантурага чейин сис­темалуу жолго коюлган. Бул окуу жай улуттук маданият менен искусс­твобузга чоң аброй алып келүүдө. Дүйнөнүн бир нече көркөм сүрөт жогорку окуу жайлары, академиялары менен чыгармачыл жана илимий усулдук карым-катышта болуп келет. Атап айтканда Россия көркөм сүрөт академиясы, В.И.Суриков атындагы көркөм сүрөт институту, Пакис­тан мамлекеттик жогорку колледжи, Стамбул мамлекеттик университети ж.б. мисалга алуу болот. Жыл сайын академиянын таланттуу студенттеринин сүрөт көргөзмөлөрү ачылып, эл аралык форумдар, симпо-
зиумдар өткөрүлүп, дүйнөнүн көп жагынан белгилүү сүрөтчүлөр, скульпторлор ага келип катышышат. Академияда усулдук музей иштейт. Анда студенттер лекция угушат, сүрөт
тартышат.
Мына ушул музейде ачылган "Ноо­-
руз - жан дүйнөм, жашыл жазым!" аттуу аталыштагы сүрөт көргөзмөсүнөн кыргыз жеринин кайталангыс кооздугун, сагындырган элет жерин жаш сүрөтчүлөрдүн көзү менен көрүп, жаркын маанай
жаралат.




Биздин күчүбүз - достукта
Ынтымакка чакырчу жаңы борбор
Жакында Баткен облусунун Кадамжай районундагы Үч-Коргон айыл округундагы С.Айни атындагы орто мектепте Кыргыз жана Тажик Республикаларынын Жазуучулар союздарынын мүчөсү Мирзохалим Каримовдун демилгеси менен кыргыз тили жана кыргыз-тажик адабият борбору ачылды.

Төлөнбай АБДЫРАЗАКОВ,
"Кыргыз Туусу"

Ага айыл округунун эли, Кызыл-Кыядагы жогорку окуу жайларынын, райондук жана облустук бийликтин жана жалпыга маалымдоочу каражат өкүлдөрү катышышты. Аталган борбордун кызыл тасмасын эмгек ардагерлери жана Кыргыз Рес­публикасынын Өкмөтүнүн Баткен облусундагы өкүлчүлүгүнүн жооптуу кызматкерлери кесишти.
Салтанаттын катышуучулары адабий борборго коюлган материалдар менен таанышып чыгышып, бул борбор элдин ынтымак-ырашкерлигин чыңдоодо зор роль ойноорун баса белгилеп өтүштү. Анын жүрүшүндө жазуучу М.Каримов сөз сүйлөп, ал мындай адабий борбордун Үч-Коргон жергесинде орун алган мектепте ачылып жаткандыгы бекеринен эместигин белгилеп, үчкоргондук тажиктер илгертеден эле илим-билимге умтулган калк экендигине, анын ичинде жогорку билимге ээ болгондордун саны миңдеп санала тургандыгына, ушул чакан аймактан эле 40ка жакын илимдин кандидаттары, докторлору чыккандыгына, борбордогу китептердин арасында жергиликтүү калемгерлер Шарипжан Абдуразаков менен Сайдазим Пулатовдун да китептери коюлгандыгына токтолуп өттү.
Бул салтанатта тажик улутундагы мугалимдерден түзүлгөн ыр-бий ансамблинин мүчөлөрү эки элдин ынтымак-ырашкерлиги, тууганчылыгы Айкөл Манастын доорунан бери келе жаткан салт экендигин чагылдарган ыр саптарын чеберчилик менен аткарышты. Ал эми мектеп окуучулары болсо эл достугун чагылдырган сценкаларды, ырларды кыргыз тилинде таптак айтып беришип, келген конокторду таң калтырышты. Ал эми 7-классынын окуучусу Шахрук Пулатовдун көпкө чейин айткан "Манас" эпосу анын катышуучуларынын кол чабуулары менен коштолуп турду.
Мектептин директору Мирадил Фаезидиновдун айтуусунда бул борбор тажик тилинде окуган окуучуларга гана эмес, мамлекеттик кыргыз тилин жакшы өздөштүрүүгө кызыккан башка каа­лоочуларга да кызмат көрсөтмөкчү. Мында мамлекеттик тилге арналып өткөрүлө турган майрамдар, аты алыска тараган белгилүү кыргыз, тажик акын-жазуучуларынын мааракелери, адабий кечелер жана кыргыз-тажик калемгерлери менен жолугушуулар өткөрүлүп турмакчы. Келечекте бул борбор тил, адабият гана эмес, достук байланышты чыңдоочу ыйык жайга айланат. Аты ааламга кеткен Чыңгыз Айтматовдун Дүйшөмбү мамлекеттик университетинин студенттери менен жолугушуу учурунда тажик элинин улуттук кийими менен түшкөн сүрөтү жана Лениндик сыйлыктын лауреаты Мирзо-Турсун заде менен чогуу түшкөн сүрөттөрү алар үчүн баа жеткис белек. Борбордун негизги максаты - тил жана адабият аркылуу эки элдин ынтымагын чыңдоого салым кошуу. Анын базасы мындан ары да чыңдала бермекчи.
Кезинде жооптуу кызматтарда жүргөн, азыр ардактуу эс алуудагы эмгек ардагери Сайдазим Пулатов Үч-Коргон айылында жашап жаткан тажик калкынын тарыхы, учурдагы абалы тууралуу жөнүндө сөз козгоп, "Советтик Кыргызстан" (азыркы "Кыргыз Туусу") гезитине үчкоргондуктардын ыраазылыгын билдирди.
- Үч-Коргондо жашаган элдин көпчүлүгүн тажик улутундагы калк түзөт. Кыргызстанды Исхах Раззаков башкарып турган учурда мектептердеги сабактар тажик тилинде жүргүзүлчү. Мезгилинде "Мавди Исфорами" ("Исфайрам толкундары") деген гезит да чыгарып турганбыз. Кийинки сенектик жылдарда негедир гезитибиз, тажик тилиндеги мектептер жабылып, ал өзбек тилине өткөрүлгөн. Мен 1989-жылы "Советтик Кыргызстан" гезитине ошол көйгөй тууралуу тажик тилинде кайрылуу жөнөткөн болчумун. Биздин бактыбызга ошол кезде Мирзохалим "Советтик Кыргызстан" гезитинде кабарчы болуп иштейт экен. Башкы редактор М.Каримовду бизге иш сапарга жөнөтөт. Ал биздин аймакта үч күн болуп, биздин ийгилик-кемчилик, көйгөйлөрүбүз тууралуу көлөмдүү макала чыгарган. Мирзохалимдин "Советтик Кыргызстан" гезитине жарыяланган макаладан кийин биздин балдар тажик тилинде окуп калышты. Ошондуктан үчкоргондуктар "Кыргыз Туусу" гезитин жана М.Каримовду өтө ызааттап, урматтайбыз, - дейт Сайдазим Пулатов.
Мухтасар АБДИБАИТОВА,
Үч-Коргон орто мектебинин кыргыз тили жана адабияты мугалими:
- Акыркы жылдарда тажик улутундагы калк кыргыз тилин өздөштүрүүгө кызыгып жатат. Турмуш талап кылса адам баласы аны үйрөнүүгө аракет кылат экен. Мен өзүм тажик кызымын. Мектептерде кыргыз тилинен сабак берген мугалимдер жетишпегендиктен, мен Кызыл-Кыядагы гуманитардык педагогикалык институтунун кыргыз тили, адабияты факультетине кирип, аны артыкчылык диплому менен аяктадым. Ишиме да аябай кызыгам. Менин окуткан окуучуларым кыргыз тилине арналган кечелерде, мааракелерде дайыма алдыңкы орундарды ээлеп жүрүшөт. Мен жакында биздин аймактагы мектептер арасында уюштурулган "Жыл мугалими - 2013" сынагында биринчи орунду ээлеп, райондук деңгээлде өтө турган сынакка жолдомо алдым.
Жазуучу жана котормочу Мирзохалим Каримовдун демилгеси менен уюштурулган бул борбор башкаларга да үлгү боло турган жакшы жышаан, ал эзелтеден бери канаатташ жашап, таяке-жээн болуп келген эки элдин карым-катнашын жана достугун чыңдоого кызмат кылмакчы.




Көргөзмө
Жыпар ИСАБАЕВА,
"Кыргыз Туусу"
Түпкүрдөгү үн...
"Кайрандар"
"Мен бул көргөзмөгө башка деле сүрөттөрүмдү койсом болмок. Анткени, бул сүрөттөрдү буга чейин да койгон болчумун. Бирок, каяктандыр - түпкүрдөн күңгүрөнүп угулган үндөр мага тынчтык бербеди. Ал - мына ушул кайрандардын үнү. Алардын элди тынчтыкка, жакшылыкка чакырган үнү. Мен бул азаматтардын арбагына таазим этүү менен, алардын элеси элдин эсинен эч убакта өчпөй калышын каалайм", - дейт сүрөтчү, Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын лауреаты Асан Турсункулов өзүнүн Мамлекеттик тарых музейинде ачылган "Түпкүрдөгү үн" ("Кайрандар") деп аталган сүрөт көргөзмөсүндө.

Жогоруда айтылгандай, бул көргөзмөдө апрель окуясында окко учкан мекендештерибиздин ар биринин бейнеси чагылдырылган портреттер коюлган.
Автор көргөзмөнүн ачылышына моралдык салымын кошкон көрүүчүлөргө жана коомдук ишмер Эмил Каптагаевге ыраазычылык билдирди. Ал эми Э.Каптагаев болсо, бул иш-чаранын учурда абдан актуал­дуу экендигине, окко учкан маркумдардын эрдиги эч качан унутулбай тургандыгына токтолуп, алардын октон жалтанбай акыйкаттык талап кылып, улам алдыңкы сапка умтулган эрдиги тууралуу өзү көргөндөрүн эскерди.
Сүрөтчү Жоомарт Кадыралиев көргөзмөдө турган ар бир сүрөттөрдөгү маркумдардын көздөрүндө жылмайып турса да кандайдыр муң турганын айтат: "Ошол муңдун артында - артында калган үй-бүлөсүнө, эли-жерине санааркоо, ошол күндүн кайра кайталанбасын каалоо, тирүүлөргө карата кандайдыр чакырык бар", - дейт ал.






кыргыз тилиндеги гезит "Кыргыз туусу"
email • архив • редакция 
21-март, 2013-ж.:










??.??