Warning: include(../bash.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 2

Warning: include(../bash.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 2

Warning: include(): Failed opening '../bash.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 2


Warning: include(../../post/0_jan.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 2

Warning: include(../../post/0_jan.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 2

Warning: include(): Failed opening '../../post/0_jan.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 2

23 жылда 23
кадам да жасай алган жокпуз
Мындан 23 жыл мурда 23-сентябрда Мамлекеттик тил жөнүндө мыйзам кабыл алынган эле. Ошондо көпчүлүк кыргыздар мындан ары өз эне тилибизде иш кагаздарын жүргүзүп калат экенбиз деп сүйүнүп, шапкелерди көккө
ыргыткан элек.

Көрсө, эрте сүйүнүп алыппыз, ыргыткан шапкелерибизди да таппай калдык. 23 жыл өткөн менен кыргыз тилибиз мамлекеттик тилге айланып келе жатат.
Эне тилибиз өркүндөп-өсмөк тургай, кайра кыргыздардын билерман сөрөйлөрүнүн ар кимиси өзү билгениндей терминдерди киргизе берип, башка улуттар түгүл, өзүбүз эне тилибиздеги терминдерге чаташып бүттүк. Натыйжада, иш кагаздары мамлекеттик тилде жүргүзүлбөй, жүргүзүлсө да, ар ким ар кандай жаза бергендиктен, аларды окуган адам түшүнбөй, эптеп боолголоп иштеп калдык.
Ошондуктан борбордук бийлик органдарында отургандар, мындай чаташ терминдерге чалынып отурбайлы дешеби, мурдатан калыптанып калган орус тилинде иш кагаздарын жүргүзүп жатышат. Ал эми айрымдары түр көрсөтүү үчүн гана кыргызчага котортуп коюшса, анысын котормочусу өзү эле түшүнбөсө, башкаларга "караңгы токой".
Азыр биз сыяктуу алыскы, орус тил­дүүдөн бир да адам жок, же бирин-серин болсо, анысы да кыргыздашып бүткөн айылдарга чейин иш кагаздары орусча келет. Анан биз да орусча жооп бергенге, айрым иш кагаздарын орусча толтурганга аргасыз болуудабыз.
Бийлик башындагыларыбыз иш кагаздарын мамлекеттик тилге которуу мөөнөтүн "мамлекеттик тилди үйрөнүүгө шарттар түзүлбөй жатат" деген шылтоо менен улам кийинкиге жылдырып жатышат. Минте берсек, төөнүн куйругу жерге тийиши" мүмкүн, а бирок мамлекеттик тил мыйзамы иштеши күмөн...
Бакытбек ИСКЕНДЕРОВ,
Бакайыр айыл өкмөт башчысынын орун басары,
Кара-Буура району


Жамандык өз ээсин тапты
Ысык-Көл мамлекеттик университетинин администрациясын, профессор-окутуучуларын республикага жаманатты кылган Каныбек Шаршеев, Мурат Садыров, Чыныбек Ажыбеков деген жасакорлор бар эле. Эми алардын ишине чекит коюлду окшойт.

Мансапкорлук - булардын айыкпас оорусу. Ушул оорунун кесепетинен булар бардык ректорлорго - Аскар Иманбаевге, Алымбай Токтосопиевге, Өскөн Осмоновго жана азыркы ректор Курманбек Абдылдаевге курулай жалаа жаап, университетте иш жүрбөй калды деген арыздарды кайра-кайра жогорку инстанцияларга жазып, тынымсыз комиссиялар келип текшерип турду. Натыйжада, арызда көрсөтүлгөн жалган күнөөлөр далилденген жок. Ал эми аталган адамдар болсо уялып койбостон, бирдей эле мазмуундагы арыздарды улам-улам уланта беришти да, университетибизди ынтымагы жок, арызчыл жамаат деген атка
кондурушту.
Ушул ыкма менен булар ишти билген, билимдүү, университеттин жамаатына жаккан канчалаган ректорлордун, проректорлордун убалына калышты. Акыры "Бирөөгө жамандык кылсаң, өзүң ошол жамандыкка кабыласың" деген элдик накыл сөз айныксыз чындык экендиги дагы бир жолу аныкталды. Анткени, аталган чагымчылар ар бир текшерген комиссиялардын адилеттүү жыйынтыгынан кийин бети ачылып, кадыр-баркынан ажырап, элден чыгып жаткандыктарынан оңдуу жыйынтык чыгарышкан жок. Баягы эле мен ректор болом, мен проректор болом деген мансапкорлугун улантышууда.
А.ИМАНОВ,
филология илимдеринин доктору, профессор,
Кыргыз Республикасынын билим берүүгө эмгек
сиңирген кызматкери


Өкмөттүн токтомдору орус тилинде келет
Мамлекеттик тилди өнүктүрүү багытында Өкмөттүн Ысык-Көл облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн тескемесине ылайык, Тоң районунда мамлекеттик тилдин өнүгүүсүн камсыздоо, кадыр-баркын көтөрүү максатында мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн үч айлыгы жарыяланды. Албетте, токтом токуп, иш-чара кабыл алып койгон менен тилибиздин кадыр-баркы көтөрүлүп, иш кагаздардын бардыгы кыргызча жүргүзүлүп калбайт. Жыл сайын мамлекеттик тилди өнүктүрүү боюнча айлыктар жарыяланып келе жатканы менен эне тилибиздин өнүгүүсүндө жылыштар анчейин байкалбайт.

Айрым бир эл аралык уюмдар кыргыз тилин жоголуп бараткан тилдердин катарына кошуп, мындай маалыматты расмий булактарга жарыялашкан. Бирок бул кептин ачуу чындыгы бар. Кыргыз болуп төрөлүп, кыргызча сүйлөөдөн намыстанып турсак, эне тилибизди барктабасак, тилибиз аркылуу кылымдардан бери сакталып келаткан үрп-адатыбызды, каада-салтыбызды, нарк-насилибизди туу тутуп, келечек муундарга жеткире албасак, анда тилибизди чындап жоготуп алышыбыз ыктымал.
Бүгүнкү күндө Тоң райондук мамлекеттик администрациясынын алдында курамы он беш адамдан турган тил комиссиясы иштейт. Комиссия райондо мамлекеттик тил мыйзамынын аткарылышын камсыздоо, мамлекеттик тилдин өнүгүүсүн, анын коомдук маанисин жана иштиктүүлүгүн күчөтүү, ошондой эле улуттук мурас, дөөлөттөрдү кеңири жайылтуу максатында иш алып барат. Албетте, дээрлик 98% кыргыздар жашаган Тоң районунда тил маселеси анчалык деле көйгөй жаратпайт. Бирок канча жылдан бери иш кагаздарын мамлекеттик тилге өткөрүү аракеттери көрүлүп келаткандыгына карабастан, бүгүнкү күнгө чейин Өкмөттүн токтом, буйруктарынын
дээрлик көпчүлүгү орус тилинде келип, аны кыргыз тилине которуу зарылдыгы келип
чыгууда.
Кыргыз тили кылымдардан бери эч кандай коргоого муктаж болбой эле жашаган. Акылман элибиз эч кандай мыйзам, жарлыктары жок эле эне тилибизди сактап, байытып, ал аркылуу улуу нарк-насилибизди, каада-салтыбызды бизге жеткирип келген. Биз дагы бүгүнкү күндө бул жөрөлгөнү улантып, өзгөчө коргоого, өнүктүрүүгө муктаж болуп турган тилибиздин көздүн карегиндей сактап, келечек муундарга жеткиришибиз
керек.
М.КЫДЫРБАЕВ,
Тоң районунун мамлекеттик администрациясынын башкы адиси, райондук тил комиссиясынын жооптуу катчысы


Эл уулуна эстелик коюлду
Эркин Арстанбаев Аксы элинин
чыгаан уулдарынын бири болуучу.2002-жылы күтүүсүздөн катуу оорудан кайтыш болуп кетти. Бирок элге кылган эмгек, улуу адамкерчилик сапат эч качан унутулбайт экен. Эркин Арстанбаев районду башкарып турган мезгилинде базарларды өркүндөтүп, райондун борбору Кербен шаарындагы чоң базардан баштап райондун аймагына бир топ базарларды курган, базардын жанына мечит, автобекет, мал базарын куруп, элге курут-майды, эгинди, малды базарга алып чыгып сатууга үйрөткөн.

Андан сырткары район боюнча 3 айылга балдар үчүн Россиянын Кисловодск модулу боюнча бассейндерди курдуруп, пайдаланууга берген. Айта берсе Эркин Арстанбаев аткарган иштер арбын. Элге эмгек кылган, Аксынын чыгаан уулу, мезгилинде Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты болгон.Комсомолдун Ош облустук комитетинин биринчи катчылыгынан Кыргызстан Компартия­сынын Борбордук Комитетине чейин иштеген.
Кайсыл жерде иштебесин ак иштеп, чын ниети менен эмгектенип, эли-журтуна кызмат кылган. Бүгүн эли-журту Эркин Арстанбаевди эскерип, анын эстелигин Кербен шаарындагы борбордук аянтка коюш-
ту.
Эстеликти ачуу аземин Аксы райондук элге билим берүү бөлүмүнүн башчысы Анаркул Шырдаков алып барып,Эркин Арстанбаевдин ишмердигине токтолуп, кеңири айтып берди. Андан соң Аксы
райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы - акими Медет Айдаралиев сөз сүйлөп, эстеликтин тасмасын кесип, ачып
берди.
Иш-чарада партиялык, советтик кызматтардын ардагери Исак Байназаров, Эркин Арстанбаевдин бирге иштешкен замандашы Кеңеш Ибраимов эскерип сөз сүйлөштү.
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, төкмө акын Ысак Барпиевдин эскерүүсү мында олтургандардын көңүлүн бурду.
Абдымомун КАЛБАЕВ,
Аксы району


Мен - кыргызмын
Мен - кыргызмын,
тоо гүлүнөн жыттаган,
Бир комуздан башка нерсе укпаган.
Ак калпагын илип коюп аскага,
Таш жазданып көк шиберде уктаган.

Мен - кыргызмын,
жаралгандай арчадан,
Көзү түшүп, сугун арткан канча жан.
Улар үнүн угуп жатып уктасам,
Бүркүт менен кошо туруп чарчагам.

Мен - кыргызмын,
ак мөңгүдөй тазамын,
Мөңгү үстүндө отуруп ыр жазамын.
Учур келсе, жер-ааламды силкинтип,
Ылдый көздөй дайра болуп ташамын.

Мен - кыргызмын,
булактуу сай конушум,
Аркар-кулжа, илбирс менин
коңушум.
Чокуларга эрегишип жашаган,
Мен - кыргызмын,
бийик чыккан добушум.
Турар МАМБЕБАЕВ,
Кара-Буура району, Бакайыр айылы







кыргыз тилиндеги гезит "Кыргыз туусу"
email • архив • редакция 
30-октябрь, 2012-ж.:



Warning: include(../../ohkaptal.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104

Warning: include(../../ohkaptal.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104

Warning: include(): Failed opening '../../ohkaptal.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104


Warning: include(../../rec_art/0_rec.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104

Warning: include(../../rec_art/0_rec.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104

Warning: include(): Failed opening '../../rec_art/0_rec.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104


Warning: include(../../news/0_art.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104

Warning: include(../../news/0_art.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104

Warning: include(): Failed opening '../../news/0_art.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/tuusu/12/1030_2.htm on line 104