Кыргыз гезиттери
меню
Чакан бизнес кеңештер
Чүчбара өндүрүү ишкерчилиги
Глазирленген быштакчаларды (сырок) өндүрүү ишкерчилиги
Карапа өнөрканасын кантип ачуу керек жана андан кантип акча тапса болот?
Балмуздак өндүрүү боюнча ишкериликти ачуу
Үйлөнүү үлпөт тойлорун жана ар кандай майрамдарды аба шарлары менен кооздоо
Дүкөнчө, соода чатырчасын же күркөнү кантип ачуу керек?
Желим бөтөлкөлөрдү кайра иштетүү бизнеси
Кагаздарды кайра иштетүү бизнеси
Өзүңдүн маршруткаң, же Маршруттук такси бизнес үчүн
Кондитердик цехти кантип ачып киреше тапса болот?
Нан бышыргыч жай ачып кантип киреше тапса болот?
Курулуш цемент кирпичтерин өндүрүү боюнча бизнес
Азык-түлүк өндүрүшүндө жана коомдук тамактануу жайларындагы 5 бизнес- идеясы
Дизайнердик жашылчалар жана эт азыктары
Энергетикалык эмес суусундуктар
Аялдардын үйдөн сырт жасоочу бизнестерине идея
Үлпөт көйнөгүн тигүү ательеси, же аны ижарага берүү
Майга бышырылган тоголок токочтордун (пончик) өндүрүшүн кантип ачып, акча тапса болот?
Хот-дог сатуу бизнесин кантип ачуу керек?
Кездемелер дүкөнүн кантип ачып жана акча табуу керек?
Миллионго багытталган бизнес идеясын кантип ойлоп тапса болот?
Бизнести уюштуруу ыкмасы
Жыгач коттеждерди куруу перспективасы - чакан бизнестин идеясы
Каркас-модулдук технология:
Курулуш шаймандарын жана техникаларын ижарага берүү бизнеси
Кечки көйнөктөрдү жана карнавал костюмдарын ижарага берүү бизнеси
Мончо бизнеси: сауна жана мончолорду куру
Бүйүндү (рак) үй шартында өстүрүп, көбөйтүү менен бизнес ачуу
Жеке автотранспорттук компания бизнес катары
Салтанат-тойлорду уюштуруу бизнеси
Андан ары - азык-түлүк сатып алуу
Жеке кичи- майжувазды кантип ачууга болот?
Автокинотеатрды кантип ачуу керек: ачык асман алдындагы тасма
Жаңы Жылга тирүү балатыларды сатуу боюнча бизнес
Сыра бар-ресторанды кантип ачуу керек?
Мейманкана бизнеси, же кичи мейманканы кантип ачуу керек?
Акы төлөнчү балык уулоону уюштуру бизнеси
Дүйнөдөгү эң бир кирешелүү бизнес идеялар
Курал-жарак сатуучу дүкөндү кантип ачуу керек?
Жыл бою кулпунай өстүрүү бизнеси
Козу карын бизнеси: шампиньон козу карындарын өстүрүү
Жеке фотостудияны кантип ачуу керек?
Үйлөмө аттракциондордогу бизнес (батут)
Бала бакчаны кантип ачуу керек? (Кичи бакча)
Балдар кийиминин жана товарларынын дүкөнүн кантип ачуу керек?
Жалбырактарды чогултууну кантип бизнеске айландырса болот?
Оригиналдуу курулуш материалдарын өндүрүү боюнча бизнес
Курулуштардагы кошумча элементтерди өндүрүү бизнеси
Үй шартында жасалган тирүү квасты өндүрүү бизнеси
Даараткана кагазын жана кагаз аарчыгычтарды өндүрүү бизнеси
Эт бизнесин уюштуруу
Кичи бизнестин идеясы: суу аттракциондорун ижарага берүү
Мектеп окуучлуары жана студенттер үчүн портал
Заманбап гаджеттерди чакан колдонмо тескөө жана тейлөө - өркүндөгөндөрдүн бизнеси
Кум шоусу бизнес катары, кум аниматорлору канча акча табышат?
Чыгыш кошулмаларын жана даамдарын сатуу бизнеси
Кызыктуу жана оригиналдуу бизнес идеялар
Компьютердик сервисти кантип ачуу керек?
Тату салонун кантип ачып, акча табуу керек?
Окуу борборун кантип ачып, акча табу керек?
Батирлердин ичин оңдоо боюнча кичи бизнес
Дөңгөлөктүн үстүндөгү блинчик -кафесинякантип ачуу керек
Парфюм- косметикалык дүкөндү кантип ачуу керек?
Аттракциондор паркын ачуу ири бизнестин катарында
Уй этин өндүрүү боюнча бизнести кантип ачуу керек?
Жарнамалоо долбоорундагы бизнес
Чай бизнесинин өзгөчөлүгү
Жүргүнчүлөрдү ташуу тармагындагы өзгөчөлөнгөн 5 бизнес идея
Ченеми жок такси кызматы
Агробзнес чөйрөсүндөгү жети өндүрүштүн идеясы
Убакыт менен текшерилген бизнес- стартап- зоодүкөн ачуу
Дизайн, мектеп университеттин белгиси кадалган кийимдерди жасалгаларды сатуу
Сапаттуу шпаргалка жасоо бизнеси


Күзүндө азык-түлүк кризиси күтүлүшү мүмкүн
Акыркы эки аптада өлкөдө ун, ундан жасалчу азыктар, кумшекер жана майдын баасы кескин өсүп барат. Ак төөнүн карды жарылчу берекелүү күздүн кирип келгенине карабай, айрым экономист - эксперттер так ушул күздө Кыргызстан азык-түлүк кризисинин кучагында калат деп боолголоп жиберишти. "Жаман айтпай жакшы жок" демекчи, алардын мындай терс прогнозунда толук негиз бар.

Россия дүйнөнү ачарчылыкка түртөбү?
Быйылкы аптаптуу саратан Россия мамлекетин чоң түйшүккө салып, ири чыгашага учуратты. Акыркы 50 жылда болуп көрбөгөн ысык 130 жылдан бери кайталана элек каардуу кургакчылыкты, региондорго ири масштабдуу өрттөрдү жаратты. Анын кесепетинен эгин түшүмү былтыркыга салыштырмалуу 30-40 пайызга аз жыйналары күтүлүүдө.
Айталы, 2009-жылы Россия 97 млн. тонна эгин жыйнаса, эксперттер бул көрсөткүч быйыл 60 млн. тоннаны гана түзүшү мүмкүн дейт.
Август айынын башында Россия өкмөтү буудай экспортуна эмбарго киргизди. Расмий Москванын айласыздан кабыл алган чечими дүйнө жүзүн катуу чочулатты. Британдык "Telegraph" басылмасы экспортко тыюу салынган орус буудайы дүйнөлүк биржаларда буудайга болгон бааны 45%га жогорулатканын кабарлайт. Ушул тапта Чикаго эгин биржасында бир бушель (27,2 килограмм) буудай 7,23 долларга көтөрүлүп, бир тонна буудай 266 долларга чыкты. Европада буудайдын тоннасы 266 еврого көтөрүлгөнүн баса белгилеген "Reuters" маалымат агенттиги Россиядан башталган кургакчылык быйыл жер бетинде ачарчылыктын араанын алып келиши мүмкүн дейт. "Reuters" Россия өлкөнүн унга болгон ички муктаждыгын геостратегиялык кызыкчылыктардан жогору коюшка мажбур болуп, жадакалса Египет сындуу өлкөлөргө буудай сатууну токтотконун белгиледи. Белгилүү болгондой Араб дүйнөсү үчүн АКШ менен расмий Кремл тымызын кармашып келишет.
Бир тутам буудай бир кочуш алтынга айланабы?
Азыркы тапта дүйнөлүк азык-түлүк биржалары эсеп-чотун кагып, быйыл күтүлчү азык-түлүк кризисине камданып аткан мезгили.
Себеп дегенде, аларды статистикалык маалыматтар бул шашылыш кадамга түрткөндөй. Быйыл дүйнө жүзүндө буудай 652 млн. тонна гана өндүрүлөрү болжолдонууда. 2009-жылы бул көрсөткүч 679 млн. тоннаны түзгөн.
КМШ алкагындагы 12 мамлекетте да буудайдын өндүрүмү 20%га азайып, күзүндө жыйнала жүрчү 113,8 млн тонна буудай, 91,6 млн тоннага түшмөкчү. Эл аралык буудай бирикмесинин маалыматы боюнча 2011-жылдын июнь айында буудай дүйнөлүк запасы 192 млн тоннаны гана түзүшү мүмкүн.
Айрым эксперттер абал ушул бойдон өзгөрүлбөсө, жакынкы 2-3 жылда жер бетин ачарчылыктын арааны каптайт деген тыянак чыгарышты. Бир эсе бул божомолго негиз бардай.
Айталы, жылына 15-20 млн тонна буудай экспорттоп, дүйнөнүн эң ири буудай экспорттоочу үчилтикке кирген Россия, быйыл өзү 5-7 млн тонна эгин сатып алууга аргасыз.

Нан болбосо, шайлооң да болбойт!
Кыргызстанга жылына кеминде 1 млн 100 миң тонна буудай керектелет. Анын 350-400 миң тоннасын буудайды атамекендик дыйкандар үчүн эч пайда-батасы жок Айыл-чарба министрлиги жана "Азык-түлүк корпорация" ААКсы Казакстандан алып келет. Казак уну сапаты жагынан кыргыз унунан өтө деле айырмаланбайт.
Арийне, Бакиевдин учурунда "Азык-түлүк корпорациясы" элдин, дыйкандардын өндүрүп аткан продукциясын сатып алат, агрардык рынокко мониторинг жүргүзүп, быйылкы күздө, келерки күздө азык-түлүккө көрсөтүлчү болжолдуу бааны аныктап, аны баба-дыйкандарга кулак кагыш кылып, ошол баага жараша канча өлчөмдө кандай продукция айдаларына сунуш берет деп түзүлгөн эле. Жыйынтыгында эмне болду?
"Азык-түлүк корпорациянын" башына Максимдин бизнес өнөктөштөрүнүн бири - "алкокороль" Шаршенбек Абдыкеримов дайындалган.
"Менин өндүрүшүмдөгү тетиктерим евро, заводдорум заманбап" деп мактанса, кулагың тунган Шаршенбек мырза өзү жетектеген мамлекеттик мекемеге андай ноу-хау, же мыкты менеджмент ( Ш.Абдыкеримовдун чуулуу иштерин, кыргыз дыйкандарына кылган кыянаттык мамилесин келерки санда жазабыз - Т.С.) алып келе алган жок. Былтыр Кыргызстанда дан эгиндери эң көп жыйналып, күзүндө республиканын кампаларында 1 млн. 50 миң тонна буудай тирелип турду. Бирок "Азык-түлүк корпорациясы" жергиликтүү буудайдын 20 миң тоннасын болгону 10 сомдон алмакчы болуп, иш жүзүндө 17 миң тоннаны гана алган. Андан да жаманы, Ш. Абдыкеримов республикалык масштабда ушул бир ууч буудайды 5-6 сомдон алып, аны да арактан жутап аткансып заводдоруна арак тартырып салган деген имиш бар. Азыр ошол 17 миң тонна буудай матрезервде сакталуубу же жинди сууга айланып, кулкунга куюлуп кеттиби деген маселе бар. Ушул маселе боюнча вице-премьер Азимбек Бекназаров коомчулукту бир айдыңдатып койсо, көп эле алкомагнаттарды "коргой" бербей!
Темадан алыстай түштүк. Ошол биздин дыйкандардын тер төккөн эмгегине кыянаттык кылган Ш. Абдыкеримов мекемеси коррупция системасы менен Казакстандан 370 миң тонна буудайды сатып алганын Кыргызстандагы эң тажрыйбалуу агрардык адис, академик Жамин Акималиев чырылдап айтып келет. Бирок көздөрү "көмүскө" акчалардан тунарып, кулагы карыш болуп бараткан убактылуулардын эч кимиси аксакалдын сөзүнө көңүл бөлбөдү. Дыйкандар үчүн продукциясын сатып өткөрүүнүн стабилдүү механизми түзүлбөгөнү, алар ишенген "Кыргызагронун" кылыгы жогорудай болгону үчүн былтыр буудай аз айдалып калды. Андан сырткары быйылкы апрель төңкөрүшүнөн кыргыз-казак чекарасынын жабылышы күйүүчү, өзгөчө дизелдик майлардын баасын жогорулатты. Анын кесепетинен Түндүктө, айрыкча Ысык-Көл, Нарын облустарында эгин өтө аз өлчөмдө эгилди.
Учурдагы айыл-чарба министри Маматшарип Турдукулов болсо, быйыл республикадан 875 миң тонна буудай жыйналарын, калганын 150 миң тоннанын тегерегинде Казакстандан импорттойбуз деп тил эмизүүдө. Арийне, кайрале агрардык эксперттер быйылкы буудайдын жыйымы максимум 750 миң тоннаны түзүп, Казакстандан жылдагыдай эле 300 миң тонна сатып алабыз деп коңгуроо кагышууда. Эң кейиштүүсү, шайлоонун аламаны, депутаттык орундун даргөйү менен алпурушкан бүгүнкү бийлик 150 миң тонна буудайга акча бөлбөй жатканы өтө өкүнүчтүү. Казакстан деле быйыл болгону 2 млн тонна буудайды экспорттой аларын жарыя кылды. Аны жанындагы Россия эле сатып алып коёт. Ал эми бүгүнкүнүн рыногу боордош-баурдастыгына карап отурбайт. Ким көбүрөөк акча сунуштаса, ошого сатат. Дүйнөлүк базар наркы ушундай. Ошондуктан, азыркы бийлик ун маселесин эртерек чечсе. Эгер нан болбосо, шайлооң өтпөрү турулуу иш. Шайлоо болбосо, сөзсүз төңкөрүш болот. Ачыккан элдин төңкөрүшү.
Семетей Талас уулу








кыргыз тилиндеги гезит "Лосунг"




Яндекс.Метрика