mainkaptal

Пользовательский поиск
  Дүйнө жана биз

Толеранттуулук жана диалог - өркүндөөгө өбөлгө
Татаалдашып, бир кризистик абалдан дагы бирөөнө кирип бараткан азыркы дүйнөдө туруктуу өнүгүү үчүн эмне зарыл деген суроо адамзаттын түйшөлткөн проблемага айланып баратат. Мындай кырдаалдан чыгуу үчүн көптөгөн мамлекеттик ишмерлер, саясатчылар менен кошо эле коомчулукка таасири бар, өз алдынча ой жүргүзө ала турган инсандын да өз салымын кошууга убакыт жеткени байкалууда. Буга чейин деле дүйнөлүк коомчулуктун алдынкы адамдары соңку убакта жекемендүүлүккө, өз алдынча бөлүнүп, чектелүү гана турмуш жүргүзүп, башкалардын көйгөйлөрүнөн алыс болууга болгон аракеттерине кандайча каршы турууга мүмкүн экендигин айтып келгендер болгон. Бирок алардын аракеттери негизинен коомдук өнүгүүнүн бийик деңгээлине жеткен өлкөлөрдө гана коомчулукка таасир кылып, адамдардын аң-сезимин ойготууга жана келечекте өз ара мамилени жакшыртууда өбөлгө болууда. Ал эми коомдук өнүгүүнүн алдынкы катарына негизинен Европа менен АКШ, Японияга окшогон мамлекеттер кирери талашсыз. Калган аймактагы экономикалык өнүгүү деңгээли дале болсо жетишээрлик деңгээлге жетелектигинен, алардагы коомдук аң-сезимдин да деңгээли учурдагы талаптарга дал келбей жатканы белгилүү. Дүйнө жүзүндөгү көптөгөн улуттардын өз ара достук жана бирин-бири түшүнүү негизинде жашоосу үчүн көптөгөн тоскоолдуктар турганы талашсыз. Алардын арасында бай түндүк - жарды түштүк, расалык жактан бөлүнүү, кен байлыктарга ээ болгондор менен ага жардылар жана башка дагы бир далай ажырымдар коомчулукту бөлүп-жарып, тирешүүнүн себепкери болууда. Буларга кошумча түрлүү диний агымдардын арасындагы пикир келишпестиктин айынан диний тирешүү учурда христиан дүйнөсү менен ислам дүйнөсүнүн ортосундагы ажырымды арттырып, куралдуу тирешүүгө чейин жеткирип, азыркы маалда арабдар менен еврейлердин ортосундагы кагылышуу токтобой келатат.

Ушуга окшогон көптөгөн ажырымдарды кандай болгондо жоюуга болот, кандай шарт түзгөндө ар кандай коомдогу адамдар ортосундагы айырма азайып, алар бир ынтымакка келип, бири-бирин сыйлап, кемчилигин кечирип, колдон келген колдоосун көрсөтүп, глобалдык деңгээлде күчөп бараткан маселелерди чечүүгө бирге аракет кылууга боло тургандыгын табуу маселеси күч алууда. Ушундай маселеге арналган көптөгөн жыйындар менен диалогдор, конференциялар менен изилдөөлөр көбөйүп баратканы да бекеринен эмес. Алардын бири болсо да, мааниси жагынан өзгөчөлөнүп турган иш-чаралардын бири катары Берлиндин жанында жайгашкан Потсдам шаарында өткөрүлгөн эл аралык конференцияны атаса болот. "Салт менен заманбап өнүгүүнүн ортосундагы мусулманчылык. Гүлен кыймылы - маданияттар арасындагы көпүрө" аттуу Эл аралык Конференцияга дүйнө жүзүнөн 31 мамлекетинин, баардык расалардын жана дүйнөлүк 4 негизги диндин өкүлдөрү катышты. Алардын арасында уюштуруучулар катары Германиянын Эл аралык маданият үчүн диалог форуму жыйынды каржыласа, Түркиядан аларды "Диалог Евразия" Платформасынын өкүлдөрү да уюштуруу маселесин кол-кабыш кылып, өз мүчөлөрүнүн өкүлдөрүнө Конференцияга катышууга шарт түзүп беришти. Чоң жыйындын меймандары катары алыстан келген коноктор менен кошо Германиянын бийик деңгээлдеги расмий өкүлдөрү да катышып, өз сөздөрүндө конференциянын алдыга койгон максаты менен вазийпасы учур талабына дал келээрин бышыктап сөз сүйлөштү. Германиянын парламенти болгон Бундестагтын спикери Рита Сюзмут да өз сөзүндө жыйындын мааниси менен маңызына көңүл бурула турган маал келгенин баса белгилеп, толеранттуулук күчөсө ар кайсы улуттар менен диний багыттар ортосундагы достук да бекем болоорун айтты. Конференцияда ааламдашуу мезгилиндеги миграция маселеси да көтөрүлүп, батышка сүңгүп кирип келген чыгыш элдеринин, алардын арасында мусулмандардын саны жыл сайын өсүп бараткандыгын көрсөткөн мисалдар арбын экендиги белгиленди. Утрехт шаарынан келген окумуштуу Карел Стеенбринк Голландиядагы мусулмандардын саны акыркы 40 жыл ичинде 1 миллиондон ашканын айтып, алардын 10 млн. адам жашаган чакан мамлекеттеги орду менен коомдо ойногон ролу күч алып баратканын көрсөткөн далилдерин жыйындын катышуучуларына тартуулады. Окумуштуунун айтуусунда Европага мусулмандардын келе башташы 3 этапка бөлүнөт. Биринчиси, 1960-жылдары башталган жана мигранттардын келүү себебин пост-колониялык шарт жана укуктук эркиндик түзгөн. Экинчи этабы 1980-жылдарга туш болуп, кедей өлкөлөрдөн жакшы турмушту издегендердин саны өсүп, көпчүлүгү Европага келе башташкан. Мигранттардын негизги бөлүгүн түрк менен марокколук мусулмандар түзгөн. Үчүнчү этап 2000-жылдары башталып, Европага келген мигранттардын негизги бөлүгүн саясый баш-паанек сурагандар түзө баштаган. Алардын бир тобу КМШ өлкөлөрүнөн болуп, арасында Өзбекстандан чыккандар арбын болгон.
Европага келген мигранттардын жашоо-шарты учурда байкалаарлык өзгөрүп, көптөгөн өлкөлөрдө мусулмандар үчүн мечиттен баштап атайын билим берүү мектептери иштеп жатканын, коомдогу мыйзамдарга ылайык толеранттуулук орноп, кооптонууну жарата турган пикир келишпестиктер аз экендиги жыйында баса белгиленди. Германиянын өзүндө эле мусулмандардын саны 3,5 млн. адамды түзсө, алардын 2,3 млн. түрк улутундагылар экендиги жыйында өзгөчө белгиленип, Конференциянын дал Германиянын борборуна жакын жерде өтүп жаткандагысы да кокусунан эместиги айтылды. Берлиндин калкы 3,5 млн. адамды түзсө, алардын 250 миңи түрк улутундагылар экендиги көңүл бурбай койбойт. Алардын таасири астында шаарда мусулмандар жечү халал тамагын табуу туристтер үчүн эч кыйынчылык түзбөйт.
Жыйындын катышуучулары түрк маданияты менен салты, Түркиядан Европага келген тургундар аркылуу тарап жаткандыгы Глобалдашуу процессинин бир бутагы экендигин белгилешти. Алардын арасында түрк элинин атактуу уулу, толеранттуулук менен диалог негизинде жашоого элди чакырган Фетхуллах Гүлендин учурда ойногон ролу зор экендиги да баса белгиленип, айтылды. Конференциянын маанисин жакшы түшүнгөн, учурда жашына ылайык АКШда жашап жаткан Ф. Гүлен ден соолугуна байланыштуу Германияга келе албаса да, Конференциянын катышуучуларына атайын арналып жазылган кат жиберип, анын ойлору менен чакырыктары дүйнөгө тарап бараткандыгына кубанычта экендигин билдирип, жыйынга ийгилик каалаганын катышуучулар кызуу кол чабуу менен кабыл алышты. Жыйын бир нече багыттарга арналып, панелдик бөлүнүү түрүндө өткөрүлдү. Алардын бири катары "Европалык проблемалар үчүн түрк чечими" темасына арналып, анда чыгып сүйлөгөн белгилүү түркологдор, изилдөөчүлөр Европада жашап жаткан мусулмандардын арасында түрк элинин өкүлдөрү учурда ойноп жаткан ролу жана мааниси тууралуу сөз сүйлөштү. Ф. Гүлендин ойлору Германияда иш жүзүнө ашып жаткандыгынын далили катары ал жерде Гүлендин сунушу менен ачылып, иштеп жаткан атайын орто мектептерде толеранттуулук менен чыдамдуулук, бири-бирине кас эмес, дос мамиле кылууга чакырык, диний жактан бөлүп-жарууларга бөгөт коюу керектиги жаш муунга түшүндүрүлүп, окутулуп жаткандыгы айтылды. Андай мектептер дүйнөнүн ондогон өлкөлөрүндө ийгиликтүү иштеп жаткандыгы белгилүү. Кыргызстанда мындай мектептердин саны 13 жетип, ондон ашык колледж жана "Ататүрк-Алатоо" университети иштеп жаткандыгы маалым.
Үч күнгө созулган жыйында мусулманчылык жана Куранга да арналган талкуу жүрүп, батыш менен Америкадан келген окумуштуулар менен ой жүгүртүүчүлөр жаңы көз караш менен Куранга болгон мамиле тууралуу сөз кылышты. АКШдан келген профессор Томас Мишелдин айтуусунда учурда эл аралык коомчулук бир нече маселе-проблемага такалууда. Алардын бири - коом үчүн маанилүү маселе болсо да, аларды тоготпоо, эске албоо же четке кагуу маселеси. Мисалы, учурда батыш коомчулугунун бир бөлүгү ислам дүйнөсүнүн ойногон ролун түшүнбөстөн, этибарга албоо позициясын ээлеп алышкан. Мындай шартта, албетте, аркы тараптагылар да айкаш келген позицияга чыгышат жана андан тирешүү курчуп, диний фанатизм күчөйт. Андыктан мындай позициядагылардын көзүн ачып, жалпы маалымат берүүгө, башкалар менен бирге жашоого үндөө маселеси турууда. Андан да маанилүү маселе - жакырчылык. Дүйнө жүзүндөгү элдердин арасында жакырчылыкта жашаган мусулмандар да аз эмес. Алардын абалы оор болгондуктан, диний жактан таасир кылган күчтөрдүн айырмасын билбей калышы мүмкүн. Анын кесепетинен дагы да болсо диний фанаттар көбөйүп, экстремисттик топторго кошулгандар көбөйөт. Мунун натыйжасында бир эле мусулмандар дүйнөгө жаман көрүнбөстөн, бүт Ислам дини менен Ислам дүйнөсү жаманаттуу болууда. Андыктан ар бир коом жакырчылык маселесин чечүү менен бирге, алардын билим деңгээлин да көтөрүү проблемасын чечүү зарыл.
Түшүнгөн адамдар үчүн мындай маселелерди чечүү абдан маанилүү. Ф. Гүлен дал ушундай проблемаларды көтөрүп чыгып, коомчулуктун астында чече турган жолдорду көрсөтүп келет. Анын бири катары ар кандай тарыхка жана маданиятка, дини менен ички дүйнөсүнө ээ болгон коомдордун ортосунда көпүрө куруу зарыл деп баса белгилеген.
Татаал убакта жана катаалдашып бараткан шартта толеранттуулук жана эл аралык деңгээлде диалогдун зарылдыгы күн өткөн сайын курчуп баратат. Кыргызстанда бул маселе акыркы убакта диний түрлүү багыттарга берилип кеткендердин саны өскөн сайын курчуп баратат. Андыктан Ф. Гүленге окшогон терең ойчул, тынчтык аркылуу өнүгүү жолун тандап алган саясатты жүргүзгөндөрдүн кебине кулак түрүп, бир пикирге келип, туруктуу деңгээлде өнүгүү жолуна өтүү зарылдыгы талашсыз. Прогресске жетишүү үчүн мындан артык жол табуу кыйын.

Конференциянын катышуучулары:
К. Таабалдиев, О. Молдалиев,
Э. Момункулов,
Берлин-Стамбул-Бишкек.






Обращение
к министру образования и науки Кыргызской Республики Мусаеву А.

К Вам обращается коллектив профессорско-преподавательского состава Института экономики и финансов КНУ им. Ж.Баласагына.
Нас глубоко оскорбило опубликованное в газете "Жаңы Кылым" №17 от 28.05.09г., обращение к министру образования и науки Кыргызской Республики Мусаеву А. от имени коллектива Института экономики и финансов без указания фамилий и должностей.
В связи с этим, возмущенные действием анонимщиков, прикрывающихся именем коллектива, ИЭиФ провел собрание трудового коллектива под председательством председателя профбюро ИЭФ Калямутдиновой З.Х., где во время проведения бесед с сотрудниками и студентами отрицались все указанные недостатки в отношении заведующих кафедрами, преподавателей и студентов. Отмечалась также корректность, требовательность директора без чего нельзя привести трудовую и исполнительскую дисциплину среди ППС и студентов.
В обращении "неизвестные" авторы необоснованно и огульно обвиняют директора Института профессора Сарыбаева Айылчи в несуществующих недостатках.
Так, авторы считают, что: "Буквально за 3 месяца налаженная работа в Институте экономики и финансов была сведена подчистую на нет". Коллектив ИЭиФ вопреки мнению авторов анонимки в настоящее время продолжает свою работу как и прежде по выполнению государственной образовательной политики. Более того, ведется активная работа по всем направлениям: учебная, методическая, научно-исследовательская, воспитательная. В частности, в связи с введением явочного листа посещаемость студентов повысилось на 20-30%. Это говорит о том, что идет активная работа с выявлением "мертвых душ" и коррупцией во время приема модулей и экзаменов. Серьезная работа проводится среди ППС по устранению срывов, опозданий преподавателей и покрывательства "мертвых душ".
За период назначения директора А.Сарыбаева проведены очень серьезные и крупные мероприятия:
Впервые в истории КНУ, был открыт диссертационный совет по защите кандидатских и докторских диссертаций. Председателем данного Совета, учитывая научные достижения в области экономики Кыргызской Республики и научный потенциал, а так же опыт работы с докторантами, кандидатами, аспирантами и соискателями единогласно был избран наш директор Института экономики и финансов им. Ж.Баласагына профессор, доктор экономических наук Сарыбаев Айылчи. Это говорит о том, что руководит Институтом компетентный научный руководитель.
Институт продолжает работу по проведению учебных планов в соответствии с государственным образовательным стандартом. Также разработаны учебные планы с новыми специализациями, имеющими спрос на рынке труда.
Настоящий коллектив во главе с директором проводит активную политику против коррупции и мздоимства, что и привело некоторых "залетных гастролеров" к недовольству. По видимому, они и являются авторами анонимного обращения, так как настоящий коллектив не позволил бы написать такое обращение.
Что же касается обвинения в адрес Сарыбаева А. "насильственного" внедрения во все сферы Института государственного языка, то оно также беспочвенно. В соответствии с решением Ученого совета КНУ им.Ж.Баласагына от 20.01.2009 года в Национальном университете 2009 год был объявлен "годом государственного языка". Руководствуясь этим решение, коллектив Института ведет планомерную работу по внедрению государственного языка, при этом параллельно функционирует официальный русский язык, занятия в группах ведутся по двум потокам: русскому и кыргызскому. Официальная документация и общественные мероприятия ведутся на двух языках.
В преддверии Президентских выборов, группа неопределенных людей ведут саботажную работу в сложившемся высокопрофессиональном коллективе, состоящем из работников, имеющих за плечами большой научный и педагогический опыт работы.
Коллектив считает, что это обращение направлено на дестабилизацию работы не только коллектива, но и всего Университета в целом. Такая дестабилизация играет на руку тем, кто против политики президента по искоренению коррупции, укреплению кадрового состава, улучшению качества преподавания и подготовки высококвалифицированных специалистов в ВУЗах страны.
Еще больше возмутило коллектив ИЭиФ то, что они нагло "обливают грязью" ректора Кыргызского национального университета им.Ж.Баласагына профессора Бекбалаева А. и профессора Токтобаева с надуманными обвинениями. С приходом профессора Бекбалаева А. поддерживая политику Президента КР, был создан антикоррупционный комитет, который в настоящее время проводит активную работу по выявлению взяточничества со стороны ППС.
Ректором также проводится работа по укреплению кадров в структурных подразделениях КНУ, примером которого является назначение директором ИЭФ профессора А.Сарыбаева.
Поэтому коллектив ИЭФ считает обращение анонимщиков как оскорбление трудового коллектива и просит выявить и принять соответствующие меры к ним.
Подписи членов коллектива прилагаются.




"Кутбилим", жањы саны... • кыргызча... o
email • архив • редакция 
5-июнь, 2009-ж.:
1-бет
IБилимди күчтүү эл болобузбу же..?
2-бет
Окуялар, фактылар
3-бет
эмгек рыногуна сапаттуу экономикалык адистер керек
4-бет
Бүтүрүүчү, мектепке карай жол башта!
5-бет
Билими күчтүү эл болобузбу же..?
6-бет
Жан башына каржылоонун жагымдуу жаңылыктары
7-бет
Высшая школа
8-бет
Толеранттуулук жана диалог - өркүндөөгө өбөлгө
9-бет
"Галера" мектеп коопсуздугун бекемдегиси келет
10-бет
РИТОРИКА ДЕГЕН ЭМНЕ?
же жалпы эле "Риторика" илиминин пайда болушу жана өнүгүү тарыхы тууралуу айрым түшүндүрмөлөр
11-бет
Экспериментальная площадка
12-бет
Нетрадиционные педсоветы как средство развития профессиональной компетентности педагогов
13-бет
"Кыргыз адабияты" предметинин куррикулуму
14-бет
Үй-бүлө маданияты эмнеден башталат?
15-бет
Объявления
16-бет
Защита диссертаций
меню
Чакан бизнес кеңештер
Чүчбара өндүрүү ишкерчилиги
Глазирленген быштакчаларды (сырок) өндүрүү ишкерчилиги
Карапа өнөрканасын кантип ачуу керек жана андан кантип акча тапса болот?
Балмуздак өндүрүү боюнча ишкериликти ачуу
Үйлөнүү үлпөт тойлорун жана ар кандай майрамдарды аба шарлары менен кооздоо
Дүкөнчө, соода чатырчасын же күркөнү кантип ачуу керек?
Желим бөтөлкөлөрдү кайра иштетүү бизнеси
Кагаздарды кайра иштетүү бизнеси
Өзүңдүн маршруткаң, же Маршруттук такси бизнес үчүн
Кондитердик цехти кантип ачып киреше тапса болот?
Нан бышыргыч жай ачып кантип киреше тапса болот?
Курулуш цемент кирпичтерин өндүрүү боюнча бизнес
Азык-түлүк өндүрүшүндө жана коомдук тамактануу жайларындагы 5 бизнес- идеясы
Дизайнердик жашылчалар жана эт азыктары
Энергетикалык эмес суусундуктар
Аялдардын үйдөн сырт жасоочу бизнестерине идея
Үлпөт көйнөгүн тигүү ательеси, же аны ижарага берүү
Майга бышырылган тоголок токочтордун (пончик) өндүрүшүн кантип ачып, акча тапса болот?
Хот-дог сатуу бизнесин кантип ачуу керек?
Кездемелер дүкөнүн кантип ачып жана акча табуу керек?
Миллионго багытталган бизнес идеясын кантип ойлоп тапса болот?
Бизнести уюштуруу ыкмасы
Жыгач коттеждерди куруу перспективасы - чакан бизнестин идеясы
Каркас-модулдук технология:
Курулуш шаймандарын жана техникаларын ижарага берүү бизнеси
Кечки көйнөктөрдү жана карнавал костюмдарын ижарага берүү бизнеси
Мончо бизнеси: сауна жана мончолорду куру
Бүйүндү (рак) үй шартында өстүрүп, көбөйтүү менен бизнес ачуу
Жеке автотранспорттук компания бизнес катары
Салтанат-тойлорду уюштуруу бизнеси
Андан ары - азык-түлүк сатып алуу
Жеке кичи- майжувазды кантип ачууга болот?
Автокинотеатрды кантип ачуу керек: ачык асман алдындагы тасма
Жаңы Жылга тирүү балатыларды сатуу боюнча бизнес
Сыра бар-ресторанды кантип ачуу керек?
Мейманкана бизнеси, же кичи мейманканы кантип ачуу керек?
Акы төлөнчү балык уулоону уюштуру бизнеси
Дүйнөдөгү эң бир кирешелүү бизнес идеялар
Курал-жарак сатуучу дүкөндү кантип ачуу керек?
Жыл бою кулпунай өстүрүү бизнеси
Козу карын бизнеси: шампиньон козу карындарын өстүрүү
Жеке фотостудияны кантип ачуу керек?
Үйлөмө аттракциондордогу бизнес (батут)
Бала бакчаны кантип ачуу керек? (Кичи бакча)
Балдар кийиминин жана товарларынын дүкөнүн кантип ачуу керек?
Жалбырактарды чогултууну кантип бизнеске айландырса болот?
Оригиналдуу курулуш материалдарын өндүрүү боюнча бизнес
Курулуштардагы кошумча элементтерди өндүрүү бизнеси
Үй шартында жасалган тирүү квасты өндүрүү бизнеси
Даараткана кагазын жана кагаз аарчыгычтарды өндүрүү бизнеси
Эт бизнесин уюштуруу
Кичи бизнестин идеясы: суу аттракциондорун ижарага берүү
Мектеп окуучлуары жана студенттер үчүн портал
Заманбап гаджеттерди чакан колдонмо тескөө жана тейлөө - өркүндөгөндөрдүн бизнеси
Кум шоусу бизнес катары, кум аниматорлору канча акча табышат?
Чыгыш кошулмаларын жана даамдарын сатуу бизнеси
Кызыктуу жана оригиналдуу бизнес идеялар
Компьютердик сервисти кантип ачуу керек?
Тату салонун кантип ачып, акча табуу керек?
Окуу борборун кантип ачып, акча табу керек?
Батирлердин ичин оңдоо боюнча кичи бизнес
Дөңгөлөктүн үстүндөгү блинчик -кафесинякантип ачуу керек
Парфюм- косметикалык дүкөндү кантип ачуу керек?
Аттракциондор паркын ачуу ири бизнестин катарында
Уй этин өндүрүү боюнча бизнести кантип ачуу керек?
Жарнамалоо долбоорундагы бизнес
Чай бизнесинин өзгөчөлүгү
Жүргүнчүлөрдү ташуу тармагындагы өзгөчөлөнгөн 5 бизнес идея
Ченеми жок такси кызматы
Агробзнес чөйрөсүндөгү жети өндүрүштүн идеясы
Убакыт менен текшерилген бизнес- стартап- зоодүкөн ачуу
Дизайн, мектеп университеттин белгиси кадалган кийимдерди жасалгаларды сатуу
Сапаттуу шпаргалка жасоо бизнеси
Яндекс.Метрика