mainkaptal

Пользовательский поиск
2-тиркеме
Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин
2009-ж. 14-январындагы № 18\1 буйругу менен
БЕКИТИЛГЕН

Жан башына бюджеттен каржылоого которуу боюнча экспериментинин чегинде иштеп жаткан Кыргыз Республикасынын жалпы билим берүүчү уюмдарынын
5-8-класстары үчүн "ЖАРАНДЫК" окуу курсу боюнча
эксперименталдык программасы
ТҮШҮНҮК КАТ
Жалпы жарандык билим берүү идеясы демократия идеясы менен ажырагыс байланышта. Жалпы жарандык билим берүүнү киргизүү бийликтин жарандар тарабынан демократиялык эрежелердин кабыл алуусуна кам көргөндүгү менен түздөн-түз байланышта. Ошондуктан, активдүү жаранды тарбиялоо дүйнөнүн бардык өлкөлөрү үчүн актуалдуу. Ага мектеп окуучуларына, азыркы коомдун талаптарына жооп берген натыйжалуу жарандык билим берүүнү калыптандыруу аркылуу гана жетишүүгө болот.
Кыргыз Республикасындагы жарандык билим берүүнүн максатына төмөндөгүдөй аныктама берүүгө болот: мектептин педагогикалык жана социалдык максатка умтулган ишмердиги аркылуу балага коомдун турмушуна жекече катышуунун тажрыйбасына ээ болуу мүмкүнчүлүктөрүн берип, ал өзүнүн жыргалчылыгы жана Кыргызстандын тагдыры үчүн жекече жоопкерчиликти алууга даяр жана жөндөмдүү, Кыргыз Республикасынын өнүгүшүнүн азыркы этабындагы коомдук маанилүү милдеттерди чечүүгө толук кандуу катышууга жөндөмдүү болгон жаранды калыптандырууга алып келүүгө тийиш.
Кыргызстандын жаш жарандары үчүн жарандык билим берүүнүн оптималдуу моделин издөө, окуу пландарына "Адам жана коом" курсун киргизген 1992-жылдан бери жүргүзүлүүдө. Бирок аталган курс 9, 10 жана 11-класстардын окуучуларына гана арналган. Натыйжада, баланын инсандык сапаттары калыптанган - 5-8-класстарда, башкача айтканда, 10-14 жашта - жарандык тарбиядан сыртта калган.
Анын элементтерин, албетте, тарых, адабият, география курстарынан жана башка предметтеринен байкоого болот, бирок жарандык тематиканы камтыган бирдиктүү системалык курс, республиканын мектептеринде киргизилген эмес.
Бирок Кыргызстанда азыркы учурда да улантылып жаткан билим берүү системасын модернизациялоо - Улуттук куррикулумду түзүү, жалпы билим берүүчү программаларды жана кызматтарды көрсөтүүнүн (ошонун ичинде финансылоонун жана квалификацияны жогорулатуунун принциптерин кошкондо) тартибин жана шарттарын өзгөртүү - негизги мектепте жарантаануу курсун киргизүү зарылдыгын аңдап билүүгө, натыйжада, 5-8-класстар үчүн жарантаануу курсу боюнча программаны түзүүгө алып келди.
Аталган программаны түзүүдө автордук коллектив Мамлекеттик стандартта бекемделген, "Адам жана коом" курсунун принциптерине таянды.
Мектептик "Адам жана коом" курсунун негизги максаты - өздөштүрүлгөн жалпы адамзаттык жана улуттук баалуулуктардын негизинде, социалдык активдүү, гуманисттик маанайдагы инсанды калыптандыруу.
5-8-класстар үчүн программа биздин коомдун талаптарына жооп берген, жарандык тарбиянын бирдиктүү системасынын бөлүгү болуп саналат.
"Адам жана коом" жана "Жарандык" предметтеринин негизги жана жалпы орто билим берүү системасындагы ролу төмөндөгүдөй зарылдыктар менен шартталган:
Ё жарандык, социалдык, саясий жана укуктук билимдерге кызыгууларды жогорулатуу;
Ё окуучулардын жарандык активдүүлүгүнүн көндүмдөрүн иштеп чыгуу жана бекемдөө;
Ё улуттук жана жалпы адамзаттык баалуулуктарга негизденген гуманисттик көз караштарда тарбиялоо;
Ё коммуникативдик жана социалдык компетенттүүлүктөрдү иштеп чыгуу;
Ё азыркы адамдын жана аны курчап турган табигый, социалдык жана маданий чөйрөнүн жашоосун гармониялаштыруу;
Ё окуучулардын гуманитардык жана табигый-математикалык циклдеги башка сабактарда алынган билимдерин жана көндүмдөрүн интеграциялоо.
"Адам жана коом" жана "Жарандык" предметинин мазмундук линиясы төмөндөгүдөй:
Адам. Анын биологиялык жана социалдык табияттын биримдиги. Индивид, индивидуалдуулук, инсан. Адамдын эркин өнүгүүсү. Жалпы адамзаттык баалуулуктар. Гуманизм. Толеранттуулук. Адамдын жашоосу жана анын мааниси.
Табият жана коом. Түрдүү тарыхый мезгилдердеги табияттын, адамдын жана коомдун өз ара аракеттенүүлөрүнүн жолдору жана формалары. Отурукташкан жана көчмөн элдердин табият менен өз ара аракеттенүүлөрү. Ушуга байланыштуу коомдо калыптанган баалуулуктар.
Коом. Коомдогу адамдардын өз ара аракеттеринин формалары жана жолдору. Коомдун түрлөрү, типтери жана курамдык бөлүктөрү. Социалдык ынтымакташтык. Жарандык коом. Коомдук турмуштун чөйрөлөрү. Мамлекеттин жана коомдун өз ара аракеттери. Азыркы дүйнөнүн глобалдуу проблемалары.
Мамлекет. Мамлекеттин формалары. Мамлекеттик түзүлүштүн типтери. Мамлекеттик органдар. Азыркы демократиялык мамлекетти калыптандыруу. Демократия учурунда бийликти уюштуруу. Укуктук мамлекет. Укуктук мамлекет жана жарандык коом. Антидемократиялык режимдер.
Мораль жана укук. Адамдын коомдогу жүрүш-турушун жөнгө салуу жолдору. Адамдын жана жарандын укуктарына жана эркиндиктерине артыкчылык. Адептик баалуулуктар. Коомдун руханий (динден тышкары жана диндик) баалуулуктары. Мыйзамды урматтагандыгы жана адамдын жарандык активдүүлүгү.
Маданият. Материалдык жана руханий маданият. Улуттук маданият. Элдик маданият. Массалык жана элиталык маданият. Маданияттар диалогу. Маданияттын коомдогу ролу. Маданият жана дин.
Цивилизация. Цивилизация жана маданият. Традициялык, индустриялык, постиндустриялык цивилизациялар. Чыгыш жана Батыш. Кыргызстан азыркы цивилизациялык мейкиндикте.
Предметтин бардык мазмундук линиялары (тарых курсу менен бир мезгилде 6-класста киргизилген, "Цивилизация" түшүнүгүн кошпогондо) бүткүл программанын өзөгүн түзөт. Ушуга байланыштуу программа "чек араларды жылдыруу принциби боюнча курулган, анткени окуучулардын түшүнүктөрү жана идеялары жылдан жылга улам кеңейген жана тереңдеген түшүнүктөргө ээ боло берет.
"Адеп сабагы" курсу менен интеграциялангандыгы бул программанын дагы өзгөчөлүгү болуп саналат. Ошондуктан, программада окуучулар тарабынан өздөштүрүлүүгө тийиш болгон, маанилүү моралдык нормалар жана адептик идеялар кеңири чагылдырылган.
Программа модулдук принцип боюнча курулган. Бул мугалимдерге - программада каралган жалпы сааттардын чегинде, класстардагы каалоолорду эсепке алуу менен темаларды өтүүнүн тартибин өзгөртө алат.
Программа өзүнө сабактарды өтүүнүн тематикасын гана камтыбастан, тематикалык пландаштыруунун элементтерин да, ошондой эле, аталган курс калыптандырууга тийиш болгон компетенциялардын тизмесин да камтыйт.
Программанын аягында негизги ички жана предмет аралык байланыштар адабияттардын тизмеси келтирилген.


меню
Чакан бизнес кеңештер
Чүчбара өндүрүү ишкерчилиги
Глазирленген быштакчаларды (сырок) өндүрүү ишкерчилиги
Карапа өнөрканасын кантип ачуу керек жана андан кантип акча тапса болот?
Балмуздак өндүрүү боюнча ишкериликти ачуу
Үйлөнүү үлпөт тойлорун жана ар кандай майрамдарды аба шарлары менен кооздоо
Дүкөнчө, соода чатырчасын же күркөнү кантип ачуу керек?
Желим бөтөлкөлөрдү кайра иштетүү бизнеси
Кагаздарды кайра иштетүү бизнеси
Өзүңдүн маршруткаң, же Маршруттук такси бизнес үчүн
Кондитердик цехти кантип ачып киреше тапса болот?
Нан бышыргыч жай ачып кантип киреше тапса болот?
Курулуш цемент кирпичтерин өндүрүү боюнча бизнес
Азык-түлүк өндүрүшүндө жана коомдук тамактануу жайларындагы 5 бизнес- идеясы
Дизайнердик жашылчалар жана эт азыктары
Энергетикалык эмес суусундуктар
Аялдардын үйдөн сырт жасоочу бизнестерине идея
Үлпөт көйнөгүн тигүү ательеси, же аны ижарага берүү
Майга бышырылган тоголок токочтордун (пончик) өндүрүшүн кантип ачып, акча тапса болот?
Хот-дог сатуу бизнесин кантип ачуу керек?
Кездемелер дүкөнүн кантип ачып жана акча табуу керек?
Миллионго багытталган бизнес идеясын кантип ойлоп тапса болот?
Бизнести уюштуруу ыкмасы
Жыгач коттеждерди куруу перспективасы - чакан бизнестин идеясы
Каркас-модулдук технология:
Курулуш шаймандарын жана техникаларын ижарага берүү бизнеси
Кечки көйнөктөрдү жана карнавал костюмдарын ижарага берүү бизнеси
Мончо бизнеси: сауна жана мончолорду куру
Бүйүндү (рак) үй шартында өстүрүп, көбөйтүү менен бизнес ачуу
Жеке автотранспорттук компания бизнес катары
Салтанат-тойлорду уюштуруу бизнеси
Андан ары - азык-түлүк сатып алуу
Жеке кичи- майжувазды кантип ачууга болот?
Автокинотеатрды кантип ачуу керек: ачык асман алдындагы тасма
Жаңы Жылга тирүү балатыларды сатуу боюнча бизнес
Сыра бар-ресторанды кантип ачуу керек?
Мейманкана бизнеси, же кичи мейманканы кантип ачуу керек?
Акы төлөнчү балык уулоону уюштуру бизнеси
Дүйнөдөгү эң бир кирешелүү бизнес идеялар
Курал-жарак сатуучу дүкөндү кантип ачуу керек?
Жыл бою кулпунай өстүрүү бизнеси
Козу карын бизнеси: шампиньон козу карындарын өстүрүү
Жеке фотостудияны кантип ачуу керек?
Үйлөмө аттракциондордогу бизнес (батут)
Бала бакчаны кантип ачуу керек? (Кичи бакча)
Балдар кийиминин жана товарларынын дүкөнүн кантип ачуу керек?
Жалбырактарды чогултууну кантип бизнеске айландырса болот?
Оригиналдуу курулуш материалдарын өндүрүү боюнча бизнес
Курулуштардагы кошумча элементтерди өндүрүү бизнеси
Үй шартында жасалган тирүү квасты өндүрүү бизнеси
Даараткана кагазын жана кагаз аарчыгычтарды өндүрүү бизнеси
Эт бизнесин уюштуруу
Кичи бизнестин идеясы: суу аттракциондорун ижарага берүү
Мектеп окуучлуары жана студенттер үчүн портал
Заманбап гаджеттерди чакан колдонмо тескөө жана тейлөө - өркүндөгөндөрдүн бизнеси
Кум шоусу бизнес катары, кум аниматорлору канча акча табышат?
Чыгыш кошулмаларын жана даамдарын сатуу бизнеси
Кызыктуу жана оригиналдуу бизнес идеялар
Компьютердик сервисти кантип ачуу керек?
Тату салонун кантип ачып, акча табуу керек?
Окуу борборун кантип ачып, акча табу керек?
Батирлердин ичин оңдоо боюнча кичи бизнес
Дөңгөлөктүн үстүндөгү блинчик -кафесинякантип ачуу керек
Парфюм- косметикалык дүкөндү кантип ачуу керек?
Аттракциондор паркын ачуу ири бизнестин катарында
Уй этин өндүрүү боюнча бизнести кантип ачуу керек?
Жарнамалоо долбоорундагы бизнес
Чай бизнесинин өзгөчөлүгү
Жүргүнчүлөрдү ташуу тармагындагы өзгөчөлөнгөн 5 бизнес идея
Ченеми жок такси кызматы
Агробзнес чөйрөсүндөгү жети өндүрүштүн идеясы
Убакыт менен текшерилген бизнес- стартап- зоодүкөн ачуу
Дизайн, мектеп университеттин белгиси кадалган кийимдерди жасалгаларды сатуу
Сапаттуу шпаргалка жасоо бизнеси
Яндекс.Метрика