PRESSKG.COM



п»ї

Ыр түрмөк
Темирбек Алымбеков, акын:
"Арнография эмес,
порнография"
Жазган ырлары да, баскан турганы да кадимкилерден караманча өзгөчөлөнгөн акын жана журналист Темирбек Алымбеков мырзага кайрылып, чыгармачылыгы жана поэзия тууралуу азын оолак кеп салдык.

- Темирбек мырза, айрымдар "Учурда поэзиянын окурманы жок"-дешет. Ушул пикирге кошуласызбы?
- Кошулбайм. Андан көрө "Кимдин болбосун кыялын кытыгылап, көңүлүн көккө учурган канаттуу ырлар жазылып жатабы?"- десең туура болор. Андай ырлар жазылып жаткандыр. Кашайганда басма-сөзү болобу, радио-теле көрсөтүүлөрбү жакшы акындын ырларын жалпы журтка жеткире албай жаткандай. Анткени, гезиттердин тиражы чамалуу, атайын адабият жаатында басылмалар саналуу. Ал дагы элге жете бербейт. Дегиңкисинде, поэзияны сыйлабаган да эл болмок беле. Кылым кыргыз сөз баалаган, улуу сөздүн күчү менен ушул күнгө жеткен эл. Бул болбогон сөз.
- Журналисттик кесиптин түйшүгү жеке чыгармачылыкка убакыт калтырбайт дешет. Ушул ыраспы?
- Журналистиканын өзү чыгармачылыкты талап кылат. Чыгармачыл мамиле кылмайын кайсы темага кайрылба окурманга жеткире албайсың. Дегеле дээриңде чымының жок болсо, журналистикага суутуп коюптурбу. Ал эми жеке чыгармачылыкка келсек, айталы акын болсоң ыр жазбай коё албайсың. Бу дагы поэзиясыз жашай албаган, ага асыл өмүрүн арнаган чыныгы акындардын үлүшү окшойт. Андай дараметти Кудай бербесе, мага окшоп тийди-качты мамиле кылат тура. Учурда саясый гезитте иштеп жаткандан кийин ара-чолодо Саясий арнография деген рубриканын алдында бирдемелерди жаза калып жүрөм. Бул адабий сатиранын гезиттеги жанрдык үлгүсү. Ачык айтсам арнография эмес порнография. "П"сы менен "О"сун алып ыргытып ийсем ...арнография болуп жатып калды. Муну жазып калганым биздин саясат бүгүнкү күндө порнографиядан айырмаланбай тургансыйт. Каармандарың "Мени жаз"-дегенсип Ак үй, Көк үйдөн, бийлик чөйрөсүнөн кол булгайт. Анан жазасың.
- Кыргыз интеллигенциясынын бир өкүлү "Окубасам да оюмду айтып коеюн"-деген тура. Анын сыңарындай поэзиянын маңызын жакшы түшүнбөй туруп ыр жаратуу мүмкүнбү?
- Кыргыздын баары эле акын. Ыр жандуу эл. Эргигенде эки-сапты жөн эле таштагандар четтен чыгат. Ошон үчүн ар кандай деңгээлдеги ыр жаратмандары арбын. Аларды жазба дегенге атаңдын акысы да жок. Жаза берсин. Жакшы-жаманын ылгап алчу кылкылдаган кыргыз турбайбы. Бирок, ыр деп эле элге таңуулай бергендик, ошол жазмакердин абийирине байланышкан, сөзгө болгон мамилесин көрсөткөн көрүнүш.
Назгүл
ЭСЕНГУЛОВА


Афганчы куштун азабы
Абайлап көрсөң кыргыздар,
Ачылбай жүргөн кылмыш бар:
Айлаңды алты кетирген
Афганчы деген бир куш бар.

Чокуп билип жайыңды,
Чолоо жер койбой жайылды.
Чокуга сүрүп таштады,
Чоорчу торгой шайырды.

Чыйырчыкты тоготпой,
Чычыра кууду жолотпой.
Кайран куштун тукумун,
Кайсап ийди ороктой.

Тартып алды жыласың,
Таранчынын уясын.
Таза "нахал" турбайбы,
Тартипке кантип бурасың?

Каш кайтарар калбады,
Катары менен жайлады.
Жан-жагынан жабылып,
Жакадан алат карганы.

Диссидент беле түрлөнгөн,
Диверсант ишти үйрөнгөн.
Пачагы чыгып баратат,
Паранда калбай дүйнөңдөн.

Байкабай калдык келгенин,
Балээни мындай көрбөдүм.
Палоодой оюп жейт экен,
Памидордун бөйрөгүн.

Ыйлатты шүмшүк канчаны,
Ыраактан тааныйт алчаны.
Укурук алып кубалап,
Ушунча жаным чарчады.
Заарда бузуп уйкуңду,
Заар үнү алат тынчыңды.
Үстүнө минип үрпөңдөп,
Үркүтүп турат жылкыңды.

А, паччагар тил билсе,
Айрып таанып пул билсе,
Ак үйүң балким жалдамак,
Аппазицияны айдамак.

Пикетке чыгып жумалап,
Пилди да турмак кубалап,
Үзөңгү-Куушту мындай кой,
Үйүңдү бер деп сурамак.

Конуп турса чалкалап,
Койгуң келет балталап.
Тебетей менен урам деп,
Терезем алдым талкалап.

Апчый жаздап бетиңди,
Ала качат этиңди.
Айланып чыкпайт корооңдон,
Алчудан бетер өтүңдү.

Кайдан келген ыйык куш,
Каада салты тири укмуш,
Өлсө бири чуркурап,
Өкүрүгү бир укмуш.

Афганчы кушуң ушундай,
Адаты мунун жутунмай.
Атпай журт атың арыбас,
Асты мындай кутулбай.

Кашайта көзүн ойгула,
Каргаша кушту жойгула.
Каапырың бир кирбесин,
Катыныңдын койнуна.





кыргыз тилиндеги гезит "Кереге"









??.??