ЗАВАРИЦКИЙ Александр Николаевич

ЗАВАРИЦКИЙ Александр Николаевич [2(14). 3. 1884, Уфа—23. 7. 1952, Москва] — сов. геолог ж-а петрограф, СССР ИАнын акад. (1939). Петербург тоо-кен ин-тун бүткөн (1909). Геол. комитетте иштеген (1915—35), СССР ИАнын Геол. ин-тунун директору (1939—41), СССР ИАнын Вулканология лабор-ясын уюштуруучу ж-а директору (1944—52), СССР ИАнын геол.-геогр. илимдер бөлүмүнүн акад.-секретары (1946—49). Негизги эмгектери теориялык петрография ж-а руда кендеринин геологиясына арналган. Тоо тектердин составын диаграм-малардын жардамы м-н (геом. метод) аныктоо жолун иштеп чыккан. Бул изилдөөлөрү м-н 3. Илимдин жаңы тармагы — петрохимияга негиз салган. Микроскоптун жардамы м-н шлифтердеги минералдарды изилдөө-дөгү Е. С. Федоровдун универсал-оптикалык методуна өзгөртүү киргизип, аны жакшырткан. 3-дин ысмы м-н минерал (заварицит) аталган. СССР мамл. (1943, 1946) ж-а Лениндик (1958) сыйл. лауреаты. Эки Ленин ордени м-н сыйланган.
Чыг.: Изверженные горные породы, М., 1955; Изб’р. труды, т. 1—4, М., 1956—63.
Ад.: Бетехтин А. Г., О работах А. Н. Заварицкого в области учения о рудных месторождениях, «Записки Всесоюзного минералогического об-ва», 1953, т. 82, в. 2; Соловьев С. П., Петрологические вопросы в трудах А. Н. Заварицкого, «Записки Всесоюзного минералогического об-ва», 1960, т. 89, в.