— имараттын сырткы ж-а ички дубалына керектелүүчү таш ж-а орг. курулуш материалдары. Т а ш Д. м. даана, ири өлчөмдүү болуп бөлүнөт. Даана Д. м. негизги үч — карапалык (бы-шырылма), чийки (кыш) ж-а табий-гы материалдардан турат. Булардын ичинен карапалык материалдар кеңири таралган ж-а аларга кадимки эле топурактан жасалган кирпич, көңдөй кирпич, ичи көңдөй карапалык таштар кирет. Алар көбүнчө оңой эрүүчү чопо ж-а чополуу топу-рактардан даярдалат. Кирпичтин өлчөмү (мм м-н) — уз. 250, туурасы 120, бийикт. 65; карапалык көңдөй таштар 250X120X138 мм болот. Кирпичтен, жасалма таштардын тех. сапаттары алардын бекемдиги, көлөмдүк салмагы, суукка туруктуулугу, ным тарткычтыгы б-ча айырмаланат. Бе-кемдигине жараша карапалык Д. м. 50, 75, 100, 125, 150 ж-а 200 маркалар-га бөлүнөт. Д. м-нын көлөмдүк салмагы канчалык көп болсо, дубал жылуулукту ошончолук көп сактайт. Ушул көрсөткучкө ылайык Д. м. А, Б, В, Г класстарына бөлүнөт. Алардын көлөмдүк салмагы 700 — 1000, 1000 — 1300, 1300 — 1450 ж-а 1450 кг/м3 ден ашык Ири өлчөмдүү материалдарга бетон, силикат блоктору ж-а таарынды таш ири блоктору кирет. Бетон блоктору болсо, кошундуларынын марка-сына жараша туташ же көңдөйлүү болуп жасалат. Кийинки кездерде ас-бест-цемент плиталарынан, айнек блоктон ж. б-дан турган ири өлчөмдүү панелдер Д. м. катары кеңири колдонулуп жатат. Органикалык Д. м. жыгачтан же ар түрдүү минералдык заттар кошулуп, камыштай даярдалат.

от 2020