ДЙЦГЕН Иосиф

от2020

Дек 1, 2020

(9. 12. 1828, Блан-кенбург — 15. 14. 1888, Чикаго) — немең жумушчусу, филос. өтө маанилүү проблемалар б-ча өз алдынча матер, тыянакка келген философ. Д. 1848-жылдагы рев-ялык кыймылга катышкандыгы үчүн куугунтукталып, АКШга, андан кийин Россияга келген. Анын филос. көз караңгынын калыптанышына Л. Фейербахтын ма-териализми, өзгөчө К. Маркс м-н Ф. Энгельстин чыг-лары таасир тийгизген. 1869-ж. ал Германияга кайра барып, с.-д. партиянын ж-а I Интернационалдык иштерине катышкан. Өмүрүнүн акыркы жылдарында АКШда жашап, негизги эмгектерин жазган. Д-дин эмгектеринде маанилүү диалек. пикирлер м-н бирге теориялык маселелер б-ча чаташкан жерлер да бар: материя м-н аң-сезимдин айырмасын туура чечпеген, адам би-лиминин салыштырмалуу экенине ашыра баа берген. Махисттер м-н оппортунисттер Д-дин бул чаташуу-ларын марксизмге каршы пайдала-нышкан. В. И. Ленин Д-дин чаташ пикирлеринен рационалдуу ой-пикирлерин ажыратып, аны жогору баалаган.

Ад.:   Энгельс Ф., Людвиг Фейербах жана классикалык немец философияеы-нын акыры, Фр., 1968; Ленин В. И., Материализм жана эмпириокритицизм, Чыг., кырг. 1-бас, 14-т.; Волкова В., Иосиф Дицген, М., 1961.

от 2020