ДИСПЕПСИЯ

от2020

Дек 1, 2020

(due… ж-а гр. pepsis — тамак сиңирүү) — түрдүү себептерден улам тамак сиңирүүнүн бузулушу. Д. ачыткыч ж-а чириткич болуп бөлүнөт. Ачыма Д-да ичке ичеги-нин кыймылы күчөйт, углеводдун тамак-аштагы бөлүктөрүн сиңирүүгө үлгүрө албагандыктан, оорулуунун ичи сайгылашып ооруп, көбөт, ку-рулдайт, газ көбөйүп, ичи өтөт. Чи-ритүү процесстери күчөсө, борсу-ма Д-ны пайда кылат. Оорулуунун ичи өтөт, заңы газдуу, сасык жыттуу ж-а кара түстө болот. Д. м-н көбүнчө эмчектеги (8—9 айлык) балдар ооруйт. Жаш балдардын ичеги-кары-ны анатомия-физиол. жактан назик, •«sap болгондуктан, Д. м-н көп жабыркат. Д-нын чыгышына баланы ой-гелди ашык эмизүү, кошумча тамакты туура эмес берүү, кун ысыкта’ эмчектен чыгаруу, бузулган тамак-аш м-н тамактандыруу себеп бойот. Балдардын Д-сы жөнөкөй ж-а ток-синдик деп бөлүнөт. Жөнөкөй Д. м-н ооруса баланын жалпы абалы айча начарлабайт; ооруга өз убагында ча-1 ра көрүлбөсө, токсиндик түрүнө өтүп кетет. Оорунун бул түрүндө борб. нерв. системасы жапа чегет, зат алмашуу бузулуп, организм уула-нат; баланын жалпы абалы начарлайт, оозу кургайт, ичи тез-тез өтөт; арыктап да кетет, шалдырай, кусат. Кусунду, заң, суу, туз көп бөлүнүп, организм кургай баштайт. Дарылоо үчүн оору балага адегенде 10—15 с-ка чейин тамак бербейт, кийин эмчекти өлчөм м-н эмизет. О. эле тери алдына, венага глюкоз анын туздуу эрит-меси, кан сары суусу, антибиотиктер куюлат. Балдарды Д-дан сактоо үчүн тамак режимин туура уюштуруп, жакшылап багуу керек.

Ад.:  Многотомное руководство по педиатрии, т. 4, М., 1963 (библ.).

от 2020