ДИРАК Поль Адриен Морис

(8. 8. 1902-ж. т., Бристоль) — англ. физик-теоретик, квант механикасын негиз-дөөчүлөрдүн бири, Лондон королдук коомунун мүчөсү (1930), Нобель сыйл. лауреаты (1933). Бристоль, кийин Кембриж ун-тинде окуган. Кембриж ун-тинпн (өз убагында И. Ньютон жетекчилик кылган кафедранын) проф. (1932). Д. квант механикасын-дагы өзгөртүп түзүү теориясын (1926—27), б. а. толкун функциясынын симметриялуулук касиеттери м-н статистикалык бөлүштүрүүнүн , арасындагы байланышты тактап, квант статистикасына чоң салым киргизген. Салыштырмалуулук теориясынын маселелерин канааттандыруучу элек-трондун квант мех. теориясын (1928) түзгөн. Д-тын теориясы электрондор-дун спинин, Зееман эффектисин ж-а суутек сымал атомдордун спектрдик структурасын түшүндүргөн. Д. теориясынын өзгөчөлүгү массасы элек-трондун массасына барабар оң заряд-дуу бөлүкчөнүн бар экендигин алдын ала айткандыгында. 1932-ж. позит-рондун (ж. б. антибөлукчөлөрдун) ж-а аннигиляция процессинин ачылышы Д. теорияеынын тууралыгын далилдеди. Д-тын талаанын квант теориясынын түрдүү маселелерине арналган бир нече эмгеги теориялык физикада’ кеңири колдонулууда. Д. СССР ИАнын чет элдик (1931) ж-а бир катар чет мамл. академиялар м-н коомдордун мүчөсү.

Чыт.: Электроны и вакуум, пер. е англ., М., 1957; Лекции по квантовой механике, М., 1968; Лекции по квантовой теории поля, М., 1971.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *