ДИНАМОМЕТР

от2020

Ноя 30, 2020

 (динамо… ж-а …метр) — күчтү же моментти өлчөөчү прибор. Ал күч келүүчү звенодон (сер-пилгич элементтен) ж-а саноочу түзүлүштөн турат. Ченелүүчү күч ал звенодо деформацияга айландырылат да, күчтүн өлчөмү тикеден-тике же кыймыл бергичтер аркылуу саноочу түзүлүшкө берилет. Д. иштөө принциби б-ча мех. (пружиналуу же ры-чагдуу),) гидравликалык ж-а электрдик, иштетиле турган максатка жараша так (үлгүлүк) ж-а иштетилме (жумушчу) болуп бөлүнөт. Так Д. иштетилме Д-ди текшерүү ж-а пгка-ласын градустарга бөдүүдө, түрдүү материалдар м-н буюмдардын мех. касиеттерин сыноодо колдонулат. Ал тактыгы б-ча 1-, 2-, ж-а 3-разрядга ажыратылат. Иштетилме Д. жалпы ж-а атайын максат үчүн пайдаланылуучу болуп бөлүнөт. Жалпы максаттагы Д. м-н трактордун, сүйрө-гүчтүн, локомотивдин ж. б. тартуу күчү өлчонөт. Атайын максаттагы Д. аба ж-а гидравликалык винттердин тартуу күчүн, толгоочу моментти, тормоздоочу ж-а кесүүчү күчтөрдү өлчөөдө колдонулат. Иштетилме Д. тактыгы б-ча 1-(катасы ±1%) ж-а 2-(катасы±2%) класстарга бөлүнөт. Пружиналуу чоюлма динамометр: 1 — ж-а 5—жүк илгич-кармагыч; 2 — корпус; в — шкалалуу циферблат; 4 — жебе. Күчтүн өлчөмүн жаза турган түзүлүшү бар Д.— динамограф ж-а санай турган же санды көрсөтүүчү түзүлүшү бар Д. работомер (жумуш өлчөгүч) деп аталат. Деформа-цияны электр сигналына өзгөртүүчү билдиргичтен ж-а.сигналды күчөтүп жаза турган прибордон түзүлгөн электрдик Д. баарынан көп колдонулат. Медициналык Д. адамдын ар түрдүү булчуң күчтөрүн өл-чөөгө арналат.

Ад.:   О о о к и н а А. П., Типизация испытательных машин и весоизмерительных приборов,’ М., 1965.

от 2020