ДИЗЕЛЬ

от2020

Ноя 30, 2020

— абаны кысканда тутанып ичинен куймө кыймылдаткыч. Поршень м-н кысуунун натыйжасында жог. темп-рага чейин ысытылган абага күйүүчү май чачыратылат да, ал аралашма тутанып күйөт. 1897-ж. биринчи кыймылдаткычты түзгөн немең инженери Р. Дизелдик ысмынан аталган. Д-дин конструкцияга! түрдүүчө жасалат ж-а күйүү камерасына жараша Д. туташ, куюн-дуу ж-а кош камералуу болуп бөлүнөт. Туташ камералуу Д-де аба м-н күйүүчү майдын диркиреген агымынын көп болушуна карата күйүүчү аралашма камеранын бардык жеринде бир калыпта пайда болот. Куюндуу камералуу Д-де аба кысылып камерага киргенде куюндап тез айланып, күйүүчү май ошол абага чачыратылат. Кош камералуу Д-де негизгиде^, мурдакы камерада аба м-н күйүүчү аралашманын басымы жогорулатылып, анан негизги камерага берилет. Д.— абдан үнөмдүү жылуулук кыймылдаткычтарынан. Мыкты Д-дин күйүүчү аралашманы (отунду) салыштырмалуу сарп кылышы 190 е/квт-с. Анын п. а. к. 31— 44%. Д. көп тармактарда кеңири колдонулат. Трактордун, автомобилдин көбү, теплоход, тепловоз Д. кыймыл-даткычы м-н жүрөт. Д. туруктуу ж-а көчмө энергия установкалары катары да пайдаланылат.

Aд.; Устройство и работа поршневых и комбинированных двигателей, 2 изд., М., 1970.

от 2020