ДИВЕРГЕНЦИЯ

от2020

Ноя 30, 2020

—1) тилдин фонет. түзүлүшүнө жараша бир эле фонема-нын түрдүү шартта түрдүү айтылышы, мис, кыргыз тилинде күн-гөй//күңгөй, түнкү//түңкү (н//ң), тан-ба//тамба, чанба//чамба (н//м) ж. б.; 2) тилдин бир диалектисинин ошол эле тилдин башка диалектилеринен обочолонуп, өз алдынча тилге айланышы.

ДИВЕРГЕНЦИЯ (т ар алыш) — туюк бет аркылуу өтүүчү вектор та-лаасынын агымынын, ошол бетти чектеген көлөмгө болгон катышынын предели. (х, у, z) чекиттердеги вектор талаасынын Д-сы а(М) скаляр-дык чоңдук, ал төмөнкүчө мүнөздөлөт: diva = dP\ dx + dQ\ dy+dR \ dz, мында Р, Q, R а векторунун компоненттери. Д. математиканы физикада колдонгондо чоң роль ойнойт, к. Вектордук эсептөөлөр. Остроградский формуласы.

ДИВЕРГЕНЦИЯ (лат. divergentia—бөлүнүү)—эволюция жолунда организмдин белгилеринин салааланышы. «Д.» түшүнүгүн Ч. Дарвин өсүмдүк сорт-торунун, мал тукумунун көп түрдүүлүгүн ж-а табигый биол. түрлөрдүн пайда болушун түшүндүрүү үчүн киргизген. Д. айдама өсүмдүк м-н малдын ар бир тобунда жүргүзүлгөн жасалма тандоодо — адамдын керектөөсүнө байланыштуу. Эгер биол. түр геогр. кең ареалды ээлесе же түрдүү экологиялык шартка ылайыкташса, табигый тандоонун бирдей эмес ба- „ гытта жүрүшү м-н шартталган ж-а алгачкы түрдөн айырмалуу Д. пайда болот. Д-нын принциби чоң системалык топтордун пайда болуу процессин, алардын ортосундагы бөлүнүү-нүн келип чыгышын түшүндүрөт.

от 2020