ДИАФРАГМА

от2020

Ноя 30, 2020

(гр. diaphragma — тосмо) — 1) техникада — прибордун, машинанын, аппараттын, курулма-нын тосмо (дубал) же пластина (бүтүн же көзөнөктүү) түрүндөгү тетиги. Кээ бир приборлорун ушуга окшош тетиги мембрана деп аталат. 2) Оптикада — оптикалык системаларда (телескоп, микроскоп, спектроскоп, кино-фотоаппаратта ж. б.) жарык нурун ичкертүүчү (туурасынан кесилшпин чектөөчү) күңүрт тосмо. Буга линза, призма, күзгү ж. б. пайдаланылат. 3) Өлчөө Д-сы — көзөнөктүү диск; ал — түтүктүн ичинде агып жаткан суунун, газдын ж-а буунун сарпталышын өлчөөлө колдонула турган стандарттуу түзүлүштүн бири. 4) Конструкция Д-сы — мейкиндик конструкциялар-дын катуулугун күчөтө турган туташ же торчолуу элемент; ал жука дубалдуу конструкцияларда колдонулат. 5) Плотина Д-сы — топурак же тапг-топурак плотинанын арасына орнотула турган суу сиңирбес түзүлүш; ал бетондон, темир-бетондон, металлдан же жыгачтан жасалат. 6) Турбина Д-сы — багыттоочу аппараттын .калактары бекитиле турган айлампа тосмо; ал 250°Сде иштей ала тургандай чоюндан, хром-молиб-дендүү болоттон жасалат. 7) Фотограф и я Д-сы — фотография аппаратынын объективинин жарык өтүүчү көзөнөгүн чоңойтуп же кичирейтип турчу түзүлүш.

от 2020