(лат. humus — топурак, кыртыш) — гумин кислотасы ж-а минералдуу кошулмасы бар семирткич. Ал гумин к-тасы-нан же ошондой кислоталуу заттардан (чым көң, күрөң таш көмүр, таш көмүр чаңы, чиринди), аммиактан, фосфаттын аммиактуу эритиндиси-нен, фосфор к-тасынан, калий тузу-нан алынат. Составына жараша гу-ыофос, гумофоска, натрий ж-а аммоний гуматы, нитрогумат, чым көң-аммиак жер семирткичи (ТАУ), чым көң-минералдуу — аммиак жер се-мпрткичи (ТМАУ) ж. б. бөлүнөт. Г. ж. с-нин натыйжалуулугу толук изилдене элек.

от 2020