(22.6.1767— 8. 4. 1835) — немең филологу, философ, тилчи, мамл. ишмер. А. Гум-болъдттун агасы. Одердеги Франкфурт (Франкфурт-на-Одере) ж-а Гёт-тинген ш-ларындагы ун-ттерден (1787—89) укук б-ча билим алган. 1801—10-ж. папа дворецинде Пруссия өкүлү, дин ж-а агартуу департаментинин директору болгон. Пруссия ИАсын кайра куруп, Берлин ун-тине негиз салган. Азыр бул ун-т (ГДР) Г. атында. Ал Гёте м-н Шиллердин тушундагы немец классикалык гума-низминин көрүнүктүү өкүлдөрүнөн. Тил илими, ад-т теоржясы, филос. маселелери б-ча көп эмгектер жазган. Ал «Ява аралындагы кави тили жөнүндө» (1836—39) деген эмгегинин кириш бөлүгүндө тилдин адам турмушундагы маанисин кеңири көрсөткөн. Андагы айтылган идеялар кийин тил илиминин (19-к-дагы психологиялык мектеп, 20-к-дагы амер. этнолин-ывистика ж. б.) өнүгүшүндө чоң роль ойноду.

Ад.:   Звегинцев В. А.. Хрестоматия но истории языкознания ХIX—ХХ вв., М.. 1956: История эстетики. Памятники мировой зстетической мысли, т. З, М., 1967. стг>. 1Я7—47.

от 2020