ГУМБОЛЬДТ Александр

(14. 9.1769— 6. ,5. 1859) — немең табият таануучусу, географ ж-а саякатчы. Берлин ИАнын мүчөсү (1800), Петербург ИАнын ардактуу мүчөсү (1818). Франц. ботаник Э. Бонплан м-н бирге 1799— 1804-ж. Түш. ж-а Борб. Американы изилдеген. 1829-ж. Урал, Алтай, Батыш Сибирь, Каспий деңизине саякат жасаган. Г. өсүмдүктүн зона б-чз таралышы ж-дөгү идеяга, өлкө ж-а ландшафт таанууга, өсүмдүктөр геог-рафиясына негиз салган; бир катар орографиялык ж-а климаттык закон ченемди аныктаган; изотерма ж-дөгү түшүнүктү киргизген. Жер магне-тизмин, жанар тоолорду көп изилдеген. Г-тун «1799—1804-ж. Жаңы Дүйнөнүн күн-түнү тең областтарына саякат», «Табияттын көрүнүшү» (1808), «Космос» (1845—62-ж. 1—5-т.) аттуу залкар эмгектери орусчага которулган. Г. ысмы м-н бир катар геогр. объектилер (Борб. Азия м-н Түн. Америкадагы кырка тоолор, Гренландиядагы мөңгү, Тынч океан-дагы агым ж. б.), айрым өсүмдүктөр, минерал, Айдагы кратер ж. б. аталган. Берлиндеги (ГДР) ун-т да ага-ини Александр ж-а Вильгельм Г. атында.

Ад.:   исаков Б. А., А. Гумбольдт в России. М.. 1960 Гбибл.1: С а* он о в В. А., А. Гумбольдт. М.. 1959 [библ.1.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *