Антанта мамлекеттеринин баскынчы-лыгына каршы түрк элинин улуттук-бошт. согушу. Биринчи дүйн. согушта Осмон империясы жеңилгенден кийин англ., франц., италиялык аскерлер Турциянын көп жерин окку-пациялаган. Импер. державалардын чечими б-ча грек аскерлери Измирге басып кирет. Бирок Турцияда 1918-ж. башталган улуттук-бошт. кыймыл им-периалисттердин планын жүзөгө ашырткан жок (к. Кемалчылар революциясы). 1920-ж. 23-апрелде кемалчылар Турциянын жаңы улуттук Улуу чогулушун чакырып, Ататурк башкарган улуттук өкмөтү түзүлгөн. Бул өкмөттүн аскерлеринен грек армиясы 2 жолу (1921-ж. 10-янв., 31-март) жеңилсе да, Анкарага өтө жакын кирип келген. Ушундай кырдаалда Турция м-н РСФСРдин ортосунда «Достук жана бир туугандык жөнүндө» договордун (1921-ж. 16-март) түзүлүшү түрк элинин улуттук-бошт. күрөшүнө чоң жардам берген. Түрк аскерлери 1922-ж. 30-ав-густта Думлупынардын жанындагы салгылашта грек армиясын талкалап, 9-сентябрда Измирди, 18-сентябрда бүткүл Анатолияны бошотту. Муда-ний убактылуу элдешүүсү (1922), Лозанн тынчтык договору (1923) Г.-т. с-н бүтүрүп, Турция өз алдынчалыгын сактап калган.

от 2020