(б. з. ч. 500—449)—көз карандысыздыгын коргогон байыркы грек полистеринин (шаар-мамлекеттер) Персия м-н со-гуштары. Согуштун чыгышына Афины м-н Эретриянын К. Азиядагы грек полистеринин Персия үстөмдү-гүнө каршы көтөрүлүшүн колдоп, согуш кемелерин жардамга жибериши шылтоо болгон. 493-ж. Персия армиясы (кол башчысы Мардоний) көтөрүлүштү басып, Фракияны каратып кайткан. 490-ж. Персия армиясы Эвбеяны басып алат, бирок Марафон талаасындагы атактуу салгылашууда афиндер м-н платейликтерден (кол башчысы Мильтиад) жеңилип калган. Перс падышасы Ксеркстин башчылыгы астында жаңы жортуул башталганга чейин (480), Афиныда Фемистоклдин демилгеси м-н чоң флот түзүлөт. Ксеркс бул жолу Фермопил, Беотия ж-а Аттиканы кыйратып, Афиныны талкалайт. Бирок Персия армиясы ошол эле жылы ж-а кийин деңизде да, кургакта да бир нече оор жеңилүүгө учурайт. Грек- М. Б. Греков. тердин бул же-Mi ңиштери чындыгында Г.-п. с-нын агдырын чечет. Чр Греция армиясы кол башчы Ки-мондун жетекчилиги астында Фракия ж. б.жер-jfM/’~ лерди басып алат. f’ / Бирок Г.-п. с. бир-г «…………………………•’- де басылып, бирде кайра башталып олтуруп, 449-жылга чейин созулат ж-а Каллий тынчтыгынын (б. з. ч. 449) түзүлүшү м-н аяктайт. Бул согупгтардан ишин грек кул ээлик коому гүлдөп, Афины күчтөнө баштаган.

Ад.:   Греко-персидские войны, в кн.: Древняя Греция, М., 1956; С е р г е е в В. С, История Древней Греции, 3 изд., М.,

от 2020