ГОМОЛОГИЯ

от2020

Ноя 29, 2020

 (гр. homologia— окшоштук) биологияда — ар түрдүү айбанаттар м-н өсүмдүктөрдүн бирдей түйүлдүктөн өорчүгөн, бир план б-ча түзүлгөн окшош органдары. Мындай органдардын сырткы көрүнүшү бири бирине окшобойт, алар ар кыл функцияны аткарат. Мис, куштар м-н жарганаттын канаттары — алардын өзгөргөн алдыңкы буттары, себилме буурчактын мурутчалары, бөрү карагат м-н кактустун тикенек-тери — алардын түрүн өзгөрткөн жалбырактары. Г-нын аныктамасын ж-а аналогияга карама-каршылыгын англ. илимпоз Р. Оуэн 1843-ж. сунуш кылган. Ч. Дарвин 1859-ж. Г-ны таби-гый-тарыхый жагынан карап, организмдердин жалпы теги бирдей экенин көрсөтөрүн айткан. Г-нын толук, толук эмес түрлөрү бар.

ГОМОЛОГИЯ— проекция лык г е-ометрияда проекция тегиздиги-нин чекиттерин өзүн өзүнө чекиттердин коллинеардуулугу (түз сызык б-ча жайгашуусу) ж-а кандайдыр бир түз сызыктын (гомология отунун) бардык чекиттеринин кыймылсызды-гы сакталгандай кылып өз ара бир мааниде өзгөртүп түзүү. Г-да бирдей өзгөртүп түзүлбөөчү бардык дал келүүчү чекиттерди ж-а А\ В ж-а В1) туташтыруучу түз сызыктар Г-нын борбору деп аталган чекитте кесилишет, ал эми дал келүүчү (АВ ж-а А1 В1) туз сызыктар Г. огунда кесилишет. S борбору Г. огунда жатпаса (1-чийме), өзгөчө эмес (гипербола л ы к), борбору Г. огунда жатса, өзгөчө (па- _^^-—{—~~—Г раболалык) Г. деп ~~^=«»»»г-/^^ \ аталат. Г. дайыма борбору, огу ж-а дал келүүчү эки чекити А, Ах аркылуу берилет. Г. өздүк борбору ж-а өздүк эмес огу м-н берилсе гомотетия деп аталат. Г. өздүк эмес борбору Soo ж-а өздүк огу х аркылуу берилсе, ал окко карата кысылат же чоюлат (1-сүрөт). Г. өз дук эмес борбору Soo ж-а өздүк эмес огу аркылуу берилсе, параллель которуу болот.

 

от 2020