(гр. homo-logos — окшош) — бир же бир нече метилен топтору —СН2— м-н айырмаланып, хим. касиеттери окшош болгон орг. бирикмелердин тобу. —СН2 — тобу гомологиялык айырма деп аталат. Г. к. түшүнүгүн биринчи жолу 1844—45-ж. франц. химик Ш. Жерар сунуш кылган. Молекулада-гы көмуртектин атому п м-н белгиленип, Г. к-га жалпы формула берилет. Метан СН«, этан С2Н6, пропан С3Н8, бутан С4Ню ж. б. алкандардын (СпН2п+2) Г. к-ын, молөкуласында бирден кош байланышы бар каныкпаган углеводороддор: этен С2Бц, пропен С3Нб ж. б. алкендердин (СпН2п) Г. к-ын түзөт. Метил СН3ОН, этил С2Н5ОН, пропил С3Н7ОН ж. б. спирт-тер бир атомдуу спирттердин (CnH2n+iOH) Г. к-ын түзөт. Г. к-га нзологиялык ж-а генетикалык катар ж-дегү түшүнүк абдан жакын. Нзологиялык катарга комүртек-тнн атомдору ж-а функциялык топтору бирдей болуп, каныкпагандык даражасы м-н айырмаланган орг. бприкмелердин тобу кирет. Мис, атандын изологиялык катары: этап СНз—СН3, этилен СН2—СН2, ацетилен СН—СН. Молекулаларында көмүртек-тин саны бирдей функциялык топтору түрдүү болгон орг. заттар г е-нетикалык катарга кирет. Мис, этандын генетикалык катары: этан СНз—СНз, этил хлориди СН3— СН2С1, этанол СНз—СН2ОН. Г. к. изологиялык ж-а генетикалык катарлар м-н бирдикте орг. заттардын табигый классификациясын түзөт.

от 2020