ГОМОЛОГИЯЛЫК КАТАРЛАР ЗАКОНУ

ГОМОЛОГИЯЛЫК КАТАРЛАР ЗАКОНУ өзгөргүчтүктүн — Н. И. Вавилов ачкан организмдердин өзгөр-гүчтүгүндөгү параллелдүүлүк ж-догү закон. Айбанат ж-а өсүмдүктөрдүн жакын уруулары м-н түрлөрүнүн өз-гөргүчтүгүндөгү параллелдүүлүкко биринчилерден болуп Ч. Дарвин (1859—68) көңүл бурган. 19- ж-а 20-к-дын башында бир катар биологдор организмдердин катар озгөргүчтүгүн атайылап изилдешкен. Н. И. Вавилов көптөгөн изилдөөлөрдүн натыйжасында теги б-ча жакын уруу м-н түрлөрдүн өзгөргүчтүгүнө туура түшүнүк берген ж-а анын табигый закон экендигин аныктаган. Ал өсүмдүктөрдүн түрлөрүн белгилүү бир тартип м-н таблицага жайгаштырып, бул түрлөрдүн бардыгынан окшош же катар өзгөргүчтүктү тапкан. Мис, жумшак ж-а катуу буудайда, арпада •жшош формалар (кылкандуу, аз кылкандуу ж-а кылкансыз формалары) бар. Түрлөр систематикалык ж-а генетикалык жактан канчалык жазсын болсо, алардагы гомологиялык амергучтун ошончолук күчтүү, канчалык алыс турса, окшош өзгөргүч-түк ошончолук сейрек кездешет. ТЧгп б-ча жакын түрлөрлогү катар «герүчтүк алардын генотиптеринин лЕшоштугу ж-а ушуга байланыштуу тукум куучулуктун да бирдей «тере тургандыгы м-н түшүндүрүлөт. Г. к. з. өсүмдүктөрдү өстүрүүдо, «ы чарбасында мааниси зор. Ал за-иипун негизинде селекцияда эгилме «гүмдүктөрдүн жаңы сортторун чыгарууда, мал породаларын жакшыртууда өсүмдүк м-н айбанаттар түрү-жүн пайда болушундагы эволюциялык процесстерди аныктоого болот.

Ад.:   Вавилов Н. И., Избранные про-юэедевдя, т. 1—2, 1967.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *