ГЛИКОГЕН

от2020

Ноя 29, 2020

(глюкоза ж-а …ген), жаныбарлар крахмалы (СбНюОб)п — киши ж-а айбанаттарда™ негизги запас көмүртек. Кээ бир козу карын-дарда, ачыткычтарда ж-а бактерия-ларда да жолугат. Өзгөчө боордо (3— 5%), булчуңда (0,4—2%) арбын болот. Г-ди 1857-ж. француз физиологу К. Бернар боордон тапкан. Г.—6— 20 миң ж-а андан ашуун а=Д-глюко-залардын калдыгынан түзүлгөн гомо-полисахарид. Молекуласы бутактан-ган тузүлүштө. Г.— ак күкүм, 20° суу-дагы эритмеси илээшкен коюу сүткө окшош. Г-дин суудагы эритмеси йод м-н кызгылт көк, кызыл түстү берет. Г., тамак сиңирүү процессинде фер-менттердин таасири м-н адегенде декстринге, андан мальтоза ж-а глю-козага бөлүнөт; жай ажыроо м-н глю-козаны, гликолиз жолу м-н сүт к-та-сын пайда кылып, денени энергия м-н жабдып турат. Канга келген глю-козанын фосфор татаал эфиринен боордо Г. пайуш болот. Глюкозанын саны канда азайганда (ачкалык, кара күч жумушунда), боордогу Г. глю-козага же анын эфирине айланып, кан м-н денеге тарайт. Булчуңдагы Г. жай ажырагандыктан (мис, ачка болгондо да) туруктуу келет.

от 2020