— жер кыртышынын (литосферанын) үстүңкү бөлүгүндө ж-а жер бетинде минерал заттарынын хим. ж-а фия. жолдор м-н өзгөрүү процесстери. Аляр атм-раныя, гидросферанын ж-а тирүү жандыктардын таасиринен төмөнкү темп-рада өтөт. Г. п-не хим. ажыроо, эрүү, гидратация, карбонаттануу ж. б. кирет. Г. п-нен үбөлөнүү кыртышы (кора выветривания), кендердин кыч-кылдануу зонасы, топурак кыртышы пайда болот; дарыя, көл, деңиз, океан ж-а жер астындагы суулардын хим. составы калыптанат; хемогендик ж-а биогендик чөкмөлөр пайда болуп, алардын диагенези м-н алгачкы эпигенези жүрөт. Г. п. үчүн хим. чөйрөнүн кычкылдуулугу же жегичтуү-лүгү ж-а кычкылдануу-калыбына келүү потенциалы негизги ролду ойнойт; о. эле биогеохим. процесстер м-н климаттын мааниси чоң. Г. п-нин натыйжасында баалуу металлдардын кендери пайда болот, к. Гиперген кендери.

Ад.:   Перельман А. И.. Геохимия эпигенетических ппоцессов (зона гиперге-неза), 3 изд., М., 1968.

от 2020