ГИНЕКОЛОГИЯ

от2020

Ноя 28, 2020

 (гр. gyne»—аял ж-а …логия)—аялдар организминин анат.-физиологиялык, психикалык өзгөчөлүктөрү ж-а ал өзгөчөлүктөрдү^ бузулушу ж-дөгү илим. Аялдын өмүрүндө жыныстык функпиялар (менструация, бала төрөө ж. б.) чоң мааниге ээ. Ошондуктан тар мааниде Г.—аялдын жыныс органдарынын физиологиясы, патологиясы, жыныс ооруларын алдын алуу ж-а дарылоо ж-дөгү окуу. Г. акушерлик м-н тыгыз байланышта. Байыркы грек окумуштуусу Гиппократ аялдардын ички органдарынын сезгенүү процеестеринин клиникасын ж-а диагностикасын, жатындын ши-шиктерин сыпаттап жазган. Г. 18-к-дан өзүнчө илим катары өнүгө баштайт. Россияда ж-а чет өлкөлөрдө гинекологиялык клиникалар м-н жог. мед. окуу жайларынын ачылышы Г-нын өсүшүнө чоң түрткү берет. 19-к-дын 80-жылдарында Россиядагы бардык мед. ф-теттерде Г. сабак катары окутула баштайт. 19-к-дын аягында Г-лык ооруларды операция м-н дарылоо методу иштелип чыгат. Россияда Г-га В. Ф. Снегирёв негиз салган. Ал ооруган жер м-н бүт организмдин абалы өз ара байланыш экенин айткан. Бул көз караш кийин жалпы колдоого алынды. Жыныс органдарынын сезгенүү себептерин аныктоодо бактериологиянын өөрчүшү, асыресе гонорея козгогучтарынын ачылышы зор көмөк көрсөттү. 20-к-да теориялык Г. чоң ийгиликке жетишти. Ги-пофиздин, энелик уруктун ж-а бөйрөк үстүндөгү бездердин гормондору-нун ачылышы ж-а синтезделиши жыныс гормондорунун аял организмине тийгизген таасирин изилдөөгө, менструация ңиклинин бузулушун дары-лоодо гормондук терапияны колдонууга мүмкүндүк берди. СССРде Г-лык оорулардын алдын алуу максатында диспансердин байкоо, кээ бир оорулар жаңы башталганда дарылоо жүргүзүлөт ж-а коркунучтуу гпишик-терди болтурбоо үчүн аракет жасалат. Жыныс органдардын коркунучтуу шишиктерине нур терапия »ж-а операция жолу колдонулат. Г-нын татаал маселелери эл аралык конгресс-терде талкууланат. СССРде Акушер-гинекологдордун бүткүл союздук коому уюушулган. Кырг-нда гинеколог-дорду КММИнин акушер ж-а Г. кафедрасы даярдайт.

Ад.:   Макаров Р. Р., Очерк общей истории развития акушерства и гинекологии, в кн.: Многотомное руководство по акушерству и гинекологии, т. 1, М., 1961; Б р а у д е И. Л., Оперативная гинекология, 2 изд., М., 1959.

от 2020