ГИЛЯН

от2020

Ноя 28, 2020

— Ирандагы тарыхый область. Каспий деңизинин түш.-батыш жээгин ээлейт. Аянты 15 миц км1 ге жакын, калкы 1754 миң (1966). Ири шаарлары: Регат, Пехлеви, Лахижан. Нефть, көмүр, темир ж-а жез кендери бар. Калкынын кесиби — дыйканчылык. Кездеме токуу, тамак-аш ө. ж-ы бар, балык кармалат, кол өнөрчүлүк өнүккөн. Байыркы убакта Г-да гел vpyyev (азыркы гиляндыктардын ата-бабала-ры) жашаган, 8—9-к-да Г-дыа бир бөлүгүн арабдар басып алган, тоолуу жери (Дейлем) көз карандысыз бойдон калган. 9—10-к-да Г-га ислам дини тараган. 10-к-дан 14-к-дын башына чейин Г-ды жарым-жартылай өз алдынчалыгы бар башкаруучулар, 1307—70-жылдарда монголдор сурап турган. 1370-жылдан 16-к-га чейин Г-дын чыгыш бөлүгү Лахижанда Сеиддердин мамлекети болгон. 16-К-дын башында Г. Ирандын составына кирген. 1592-жылга чейин Сефевилер-ге вассал, 1592-жылдан сефеви шах-тарына домен болуп, 16—17-к-да Г-да сефевилерге каршы бир нече жолу көтөрүлүш чыккан. 1909-жылы Г. Иран рев-ясынын (1905—11) маанилүү борборлорунан болуп, 1920-жыл-дын 5-июнунда Г-дын Реште ш-нда респ-ка жарыяланган. Гилян респ-ка-сы 1921-жылдын 29-сентябрына чейин турган.

от 2020