(нем. Ges-talt—бүтүндүк форма, образ, структура) — психол. татаал кубулуштарды талдоодо структура принцибин колдонуу зарыл деп эсептеген чет өлкөлүк идеалисттик психологиянын бир багыты. Г. 20-к-дын башында Германияда пайда болгон. Г-га фон Эрен-фельс негиз салган (1890). Г-нын башкы өкүлдөрү: немец психологдору М. Вертхеймер, В. Келер, К. Коффка, К. Левин. Г. психиканын алгачкы ж-а негизги элементин сезим эмес, кандайдыр бир психикалык структуралар же болбосо «гештальттар» түзөт дейт. Г. теориясы индивиддин айлана-чөйрөдөн ж-а практикалык иш-аракети-нен ажыратылгандыгына негизделген. Гештальтчылар психикалык бүтүн-дүктүн пайда болушун ички субъективдүү «закондор» м-н түшүндүрүшүп, идеалисттик көз карашты жак-ташкан. Кийинчерээк Г. идеясы (айрыкча «гешталы» түшүнүгү) физ., физиол., ал турсун экон. кубулуштар-га жайылтылган. Г-нын теориялык негизсиздигин И. Павлов, о. эле психо-лог-материалисттер (Л. Выготский ж. б.) тарабынан катуу сынга алынган.

 

от 2020