ГЕМО

г е маю… (гр. haima, hai-matos — кан дегенден) — татаал сөздөр алдындагы канга байланыштуу маани туюндуруучу составдын бөлүк. Мис, гемоглобин, гематология.

ГЕМОГЛОБИН (НЬ;) (гемо… ж-а лат. globus — шар) — адамдын, омуртка-луу ж-а кээ бир омурткасыз жаныбарлардын канындагы темирлүү кызыл пигмент. Г. дем алуу органдарынан тканга кычкылтекти (Ог) жеткирүү милдетин аткарат. Көпчүлүк омурткасыздардын канында Г. эркин эриген түрүндө болот. Ал омуртка-луулардын ж-а кээ бир омурткасыздардын кызыл кан клеткаларынын (эритроциттеринин) кургак калдыгы-нын 94%ин түзөт. Алардагы Г-дин мол. массасы ббОООге жакын, ал эми кандын суюк бөлүгүндөгү (плазмада-гы) эриген түрү 3 млн-го барабар. Г. хим. составы б-ча татаал белок — хромопротеид. Адамдын канында Г. орто эсеп м-н 13—16% (салм. б-ча 78—96%). Эркекке караганда аялдын канында Г. азыраак. Кандагы Г-дин өлчөмү атайын курал — гемометр м-н аныкталат.

Ад.:   К о р ж у е в П. А., Гемоглобин, М., 1964; П е р у т ц М., Молекула гемоглобина; в сб.: Молекулы и клетки, М., 1966.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *