ГАМЕТАЛАР

(гр. gamete»—ургаачы, gametes — эркек) — айбанат м-н өсүмдүктөрдүн тукум куучулук белгилерине ээ жыныс клеткалары. Урукта-нууда эркек ж-.а ургаачы Г. кошулат да, зиготаны пайда кылат. Зиготадан жаңы организм калыптанат. Г-да хромосома гаплоиддүү (бирден), ал эми дене клеткаларында диплоиддүү (экиден) болот. Эркек ж-а ургаачы Г. бири биринен сырткы көрүнүшү, чоңдугу ж-а кээ бир физиол.-биохим. белгилери м-н айырмаланат. Айбанат м-н көп өсүмдүктөрдүн эркек жыныс Г-ы сперматозоиддер деп аталат. Өсүмдүктөрдүн ж-а жаныбарлардын көбүндөгү сперматозоиддер кыймылдуу. Алар чөйрөнүн шартын (өзгөчө темп-pa, осмос басымы, суутек иондорунун концентраңиясы) өтө сезгич келет. Айбанат м-н өсүмдүктөрдүн ургаачы жыныс клеткасы-га-метасы энелик клетка же жумуртка деп аталат. Энелик клетка кыймылсыз, эркек гаметадан чоң.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *