ГАЛИЛЕЙ Галилео

(15. 2. 1564, Пиза — 8. 1. 1642, Арчетри) — италян физиги, механик ж-а астроном, табият илимине негиз салуучулардан. Ал Аристотель, Евклид ж-а Архимеддин эмгектеринен таалим алган; металл куймаларынын составын тез аныктоо ж-а фигуранын оордук борбору ж-дөгү геом. изилдөөлөр үчүн гидроста-тикалык тараза жасаган. 1589-ж. Пиза, 1592-ж. Ал Н. Коперниктин ишин уланткан. 1609-ж. биринчи жолу өзү жасаган телескоп аркылуу Айда тоолор ж-а кратерлер бар экенин ачкан, Чолпондун фазаларын, Юпитердин 4 спутнигин байкаган; Күндүн бетиндеги кара тактарды, анын которулуп жылышы б-ча Күн да өз огунун айланасында айлана тургандыгын ачкан. Телескоп аркылуу Саманчы Жолу жылдыздар тобунан турарын байкаган. Ал Коперниктин гелиоборб. системасын массага жайылтып, чиркөө кызматкерлеринин каарына калган. Алар Г-ди үйүнөн башка жакка чыгарбай, астр-яга тиешелүү эмгек жазууга тыюу салган. Г. механика, оптика ж-а астр-янын (17-к.) өнүгүшүнө зор салым кошкон. Анын кыймылдын салыштырмалуу-лугу ж-дөгү пикирлери механиканын бир катар негизги проблемаларын чечүүгө түрткү берген.

Ад.:   Выгодский М. Я., Галилей и инквизиция, М.— Л., 1934; Кузнецов Б. Г., Галилей, М., 1964.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *