ГАЗ АЛМАШУУ

от2020

Ноя 27, 2020

(биол.) — айлана-чөйрө м-н организмдин ортосундагы газ алмашуу. Организм айлана-чөйрөдөн кычкылтекти тынымсыз алып турат, ансыз анын жашоосу мүмкүн эмес. Кычкылтек организмге өтүү м-н андагы углевод, май, белок сыяктуу заттарды кычкылдандыр~~Ж Алардан көмүртек кош кычкылы (СОг), суу, азоттуу бирикмелер ж-а энергия бөлүнүп чыгат. Энергия дененин темп-расын кармап турууга, о. эле ар кандай кыймыл аракеттерге жумшалат. Г. а. бардык жаныбарларда бирдей болбойт. Айлана-чөйрөгө байланыштуу муздак кандуу жаныбарлардын (бака, жылан, кескелдирик ж. б.) денесинин жылуулугу төмөндөгөндө, алардагы Г. а. басаңдай. Суук мезгилде жылуу кандуу майда жаныбарларда жылуулук берчү заттар көп кычкылдангандыктан Г. а. жогорулайт. Адам кыймылсыз турганда ми-нутасына 200—300 мл, жумуш убагында 2000—3000 мл кычкылтекти керектейт.

от 2020