— көп сандагы газета-журнал-дарды, массалык информация м-н пропаганданын башкы каражаттарын бириктирген капит. ири ишканалар. Ал монополисттердин мүдөөсү үчүн чындыкты бурмалап, элге тескери саясат жүргүзөт. Г.-ж. м. ж-а кон-церндери капитализмдин империализм стадиясына өтүүдөгү жалпы процесси, монополиялык капиталдын өнүгүшү м-н байланышкан. Газеталык алгачкы тресттер АКШда (Скриппс трести, 1878) ж-а Улуу Британияда (Ньюнес трести, 1881) пайда болгон. Анын артынан газеталык ири концерндер түзүлгөн. Ири Г.-ж. м. майда фирмалардын газетала-рын сатып алуу жолу м-н алардын санын азайтып, ири монополиялардын газеталарынын тиражынын көбөйүшүнө алып келген. Мис, 1952-ж. АКШда 1865, Улуу Британияда 122, Францияда 151 күндөлүк газета чыкса, 1966-ж. АКШда 1754, Улуу Британияда 106, Францияда 117 гана газета чыгып калган. Г.-ж. м. өз таасирин ж-а капиталдык салымдарын кеңейтүү максатында көп сандаган ин-форм; агентстволор кагаз ж-а полиграфия ө. ж. ишканаларын, басмакана боегун жасоочу з-ддорду башкарып алган. Азыркы кездеги ири Г.-ж. м.: Улуу Британиядагы «Ассошиэйтед ньюспейперс», «Интернэшо-нал паблишинг корпорейшен», А К Ш-д а г ы Ганнетт трести, Хэрст монополиясы, Ньюхаус концерни, ГФРде-г и Шпрингер монополиясы, Францияда басма сөздү таратуучу Ашетт монополиясы, Я п о н и я д а «Иомиу-ри симбунся», «Асахи симбунся» ири газеталар бирикмеси ж. б. Г.-ж. м. үстөмдүгүнө каршы нааразылык билдирүүлөр дайыма болууда. Мис, 1968-ж. ГФРде Шпрингер концернинин ишине каршы кубаттуу демонст-рапиялар болуп өткөн.

Ад.:   Б ег лов С, Монополии слова, М., 1969; Иностранная печать. Краткий справочник; М., 1984.

от 2020