ВОЛЬФРАМ РУДАЛАРЫ

ВОЛЬФРАМ РУДАЛАРЫ — составында казып ж-а бөлүп алууга арзырлык өлчөмдө вольфрам металлы бар ми- нералдардын чогундусу. В. р-нын негизги минералдары — вольфрамит /составында W03 74—76%) ж-а шеелит (WO380%). Эндоген кендери көбүнчө гранит интрузиялары м-н байланыштуу болуп, постмагмалык, пневматолит же гидротермпроцесс-теринин натыйжасында пайда болот. Алар төмөндөгүдөй негизги типтерге бөлүнөт: вольфрамиттин майда бүр-түкчөлөрү, кээде штокверкти түзүүчү ичке кварц-вольфрамит тарамчалары бар альбиттешкен, грейзендешкен ж-а кварцташкан граниттин же гранит-порфирлердин штоктору; вольфрамит, сейрек учурда шеелит, касситерит, берилл, арсенопирит, висмутит, молибденит, пирит ж. б. сульфиддери бар кварц-талаа шпат, кварц-топаз, кварц-флюорит ж-а кварц тарамдары; кварц-шеелиттүү тарамдар, сульфид-дер м-н минералдашкан зоналар ж-а штокверктер; составында ферберит, антимонит, киноварь, барит бар кварц-алтын-шеелиттүү ж-а кварц-ан-тимонит-шеелиттүү тоо тектер; молибденит, халькопирит, галенит ж-а сфалерит бар гранат-пироксен-скаполит составындагы шеелиттүү скарн-дар. Вольфрамдын ири кендери скарн ж-а штокверктерде, эң байы тарам-дарда кездешет. Эндоген кендеринин бузулуп талкаланышынан вольфрамит ж-а шеелит минералдарына бай делювий ж-а аллювий кен чачынды-лары (россыпь) пайда болот. В. р-нын ири кендери СССР (Забайкалье, О. Азия, Каз-н, Приморье ж. б.),КЭР, КЭДР, АКШ, Австралия, Португалия, Перу, Таиланд, Бирма ж. б. жерлерде бар.