ВЛАДИМИР-СУЗДАЛЬ КНЯЗДЫГЫ

ВЛАДИМИР-СУЗДАЛЬ КНЯЗДЫГЫ— 10—13-к-да Ока ж-а Волга д-лары аралыгындагы Түн.-Чыгыш Рустун ири мамл. бирикмеси. 10-к-да көчүп келген орус уруулары бул аймакты мекендеген фин-угор урууларын өзүнө сиңирет. Феодалдашуу кезинде (10—11-к.) Ростов, Суздаль, Ярославль, Муром, Белозерск ш-лары өсүп чыгат. Аймак соода тоомунда тургандыктан орус көпөстөрү башка орус жерлери, о. эле Византия, Батыш Европа ж-а Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүп турат. Киев князы Владимир Святославич Ростов жери м-н байланышты үзбөө үчүн уулдары Борис м-н Ярославды ал жерге, Глебди Муромго князь дайындайт. Феод. мамиленин тез өнүгүшү, дыйкандардын аябай эзилиши смерд-дердин (дыйкандардын) көтөрүлүшүн чыгарат, бирок ал 1024-ж. Ярослав Мудрый тарабынан аёосуз басылат. 1093-ж. В.-С. к. Владимир Всеволодович Мономахтын колуна өтөт да, дүркүрөп өскөн Суздалды анын уулу Ярополк, анан Юрий бийлейт. В.-С к-нын биринчи князы ж-а династия башы Юрий Долгорукий княздыкты чыңдан, аны болгарлар-дан коргоп турат. Анын тушунда жерг. бояр төбөлдөр м-н айыгышкан күрөш башталып, жаңы шаарлар, се-пилдер пайда болот. Андагы храм куруу өзгөчөлүгү атактуу Владимир-Суздаль мектебине негиз салган. Юрий өжөрлүк м-н Киев тактысына жеткенде (Долгорукий — узун ко» деген аты да ошондон), анын уулу Андрей Боголюбский ата салтын-улап, бүт орус жерине өкүм орнотууга умтулат, бирок феод. ырксыз-дык княздыкты чыңдоо, иск-во м-н арх-раны өнүктүрүү сыяктуу про-грессчил мүдөөлөргө жолто кылат, Андрей Боголюбский өзү 1174-ж. бо-ярлардын курмайы болот. Анын көксөгөнүн Всеволод (1176—1212) жүзөгө ашырат. «Игорь кошууну жөнүндө сөз» дал ошол Всеволод туурасында. 1238-ж. Батыйдын колу В.-С к-н ойрондон, шаарларын тоноп, өрттөп жиберген. Бирок монгол-татар жор-туулу княздыктын жог. маданий ж-а саясий салттарын жоё алган эмес, ал салттар 14—15-к-да орус жерин Москванын айланасына топтоо мезгилинде андан ары өнүктүрүлгөн.
Ад.: Тихомиров М. Н., Древнерусские города, 2 изд., М., 1956; Воронин Н. Н., Владимир. Богопюбово. Суздаль. Юрьев-Польский, 3 изд., М., 1967.

Author: 123

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *