ВЕСЕЛОВСКИИ

ВЕСЕЛОВСКИИ Александр Николаевич [4 (16). 2. 1838, Москва —10 (23). 10. 1906, Петербург] — орус ада-биятчысы, Петербург ИАнын акад. (1880). Москва ун-тин бүтүргөн (1858). Дүйнө элдеринин фольклорун изилдеп, иск-вонун чыгышы ж-а ад-т теориясы б-ча баалуу эмгектер жазган. Ал бурж. теорияларды сынга алып, көркөм сөз өнөрүнүн келип чыгышы уруу-жамаат мамилелери, турмуш тажрыйбасы ж-а эмгек процесси м-н түздөн түз байланыштуу экенин, ал эми фольклордогу элдик түшүнүктөрдүн өнүгүшү динге таптакыр байланышпай турганын далилдеген. В. көп элдердин фолькло-рундагы окшош сюжеттерди изилдөө м-н «көчмө сюжет» теориясын сынга алып, «антропология» (сюжеттердин өз алдынча жаралуу) теориясын жактаган. В-дин эмгектери, айрым кемчиликтери болсо да, орус ж-а дүйн. ад-т илиминин тарыхында көрүнүктүү орун ээлейт. Чыг.: Собр. соч., т. 1—6, 8, 16, СПБ— М.— Л., 1908—38; Историческая поэтика, Л., 1940.
Ад.: Соколов А. Н., А. Н. Веселов-ский — основоположник исторической поэтики, «Уч. зап. МГУ», 1946, в. 10,7.