ВЕЛОСИПЕД

ВЕЛОСИПЕД (лат. velocis —тез, ылдам ж-а pedis — бут) — адамдын булчуң күчү м-н кыймылга келтири-лип, бир тегиздикте айлануучу 2 дөңгөлөктүү транспорт каражаты. Туңгуч В-ди — 4 дөңгөлөктүү өзү жүрүүчү арабаны ар кайсы өлкөлөрдүн ойлоп чыгаруучулары: Г. Гантшель (Германия, 1669), Р. Л а Рошелли (Франция, 1693), Л. Шамшуренков (Россия, 1752), Овенден (Англия, 1761) ж. б. жасашкан. В-дин түрү ж-а конструкциясы улам барган сайын өркүндөтүлүп, 19-к-дын аягында анын конструкциясына чынжыр аркылуу кыймыл берүү, шариктүү подшипник (1877), пневматикалык шина (1889), кыймылды алмаштыруучу механизм (1889) киргизилген. Арналышына ж-а конструкциясынын өзгөчөлүгүнө жараша жол жүрүүчү, өспүрүмдөр, спорттук, балдар ж-а атайын В. болуп айырмаланат. Спорттук В-дин эки орундуулары да бар. Атайын В-ге: циркте пайдаланылуучу, жүкташылуучу, үч дөңгөлөктүү В-дер \ (улгайгандар үчүн) ж. б. велоколяс- 1 калар кирет. j