ВАЛЬДЕН АЙЛАНУУСУ — алмашуу реакция убагында молекулалар-дын асимметриялуу борбор конфигу-рациясынын өзгөрүшү. Бул кубулушту 1898-ж. химик П. Вальден ачкан. Ал алма к-тасын 5 хлордуу фосфордун жардамы м-н хлордуу акак к-тасына айландырып, AgOH™ кошуп гидролиздеген. Натыйжада (+) алма к-тасынан (—) алма к-та-сы пайда болгон. В. а. алмашуу реак-циясынын механизмине көз каранды. Ошондуктан бир эле хим. реакңиядагы айлануу, экинчи компопенттин, эриткичтин же айлана-чөйрөнүн мүнөзүнө жараша ар түрдүү белгиде жүрүшү мүмкүн. Мис: а-оксикисло-талар күмүш суу кычкылынын (AgOH) таасири м-н оң белгидеги айланууга келсе, ошол эле кислота калий суу кычкылынын (КОН) таасиринен терс айланууга өтөт.

от 123