ВАКУУМ

ВАКУУМ (лат. vacuum — боштук) — газдын басымы атм-ранын басымы-нан алда канча томөн болгон абалы. «В.» деген түшүнүк негизинен белгилүү бир чектелген көлөмдүн ичиндеги газга карата колдонулат. В-дуу түзүлүштөрдөгү газдын абалы молекуланын же атомдун эркин жүрүү аралыгы Х м-н ар бир процесске мүнөздүү өлчөм d га жараша болот. Вакуумда Xd болгон учурга туура келип, газдын басымы КМ8 сым. мам. мм ге жакын (0,1 н/м2 ден төмөн) болот. Эгер газдын басымы 10~6 и/ж2ден кичине болсо өтө жогорку В. деп аташат. Өтө жог. В. 10~13— 10~и н/м2 ге (Ю-15—Ю-16 сым. мам. мм ге) чейин жеткирилет. Бул учурда 1 см3 де ондогон гана молекула-лар калат. В. ар түрлүү вакуумдук насостордун жардамы м-н алынат да, анын басымы ар түрдүү мано-метрлер м-н өлчөпөт. В. электр приборлорун (радиолампаларды, кинес-копторду, рентген трубкаларын, фо-тоэлементтерди ж. б.) жасоодо кеңири колдонулат. Кызытма электр лампалары да В-да жасалат.