ВАКУУММЕТРИЯ

ВАКУУММЕТРИЯ (вакуум ж-а… мет-рия) — сейректелген газдардын басымын өлчөөчү методдордун жыйындысы. Вакуумду өлчөөнүн универсал методу жок. Басым газдын басымьша же тыгыздыгына байланыштуу ар түрдүү физ. закондордун негизинде өлчөнөт. Бирдиктердин эл аралык системасында (СИ) басымдын бирдиги— ньютон квадрат метрге (н/м2). Вакуумдуу техникада басымды өлчөөнүн системадан тышкаркы бирдиги — сым. мам. мм колдонулат. 1 сым. мам. мм=133,322 н/м2. Вакуум ар бири түрдүү басымды өлчөй турган ва-куумметрлер м-н өлчөнөт. Вакуумметр (В) түзүлүшү б-ча суюктуктуу, мех., компрессиялык, жылуулуктуу, иондоштургуч, магниттүү, илээшкек-түү, радиометрдик болуп бөлүнөт. Сую ктуктуу В-де U түрүндөгү түтүктүн ичиндеги суюктукка (сымап же вакуумдук май) таасир эткен атмосф. ж-а өлчөнүүчү басымдардын айырмасы ошол түтүктүн чыканак-тарындагы суюктуктун деңгээлинин айырмасындагы бийиктикке барабар-ланып, өлчөнүүчү басым аныкталат. Механикалык В-де газ сезгич элементке (сильфон, мембрана) басым жасап, мембрана деформацияланат да, анын доформациясы жебе б-ча шкалага берилет. Компрессия-л ы к В. Бойль-Мариотт законуна негизделип, аны м-н 10—3 н/м2 (10~5 сым. мам. мм) болгон абдан төмөнкү басым өлчөнөт. Жылуулуктуу В-дин иштөө принциби сейректелген газдын жылуулук өткөрүмдүүлүгү басымга жараша боло тургандыгына негизделет. Иондоштургуч В-де кандайдыр бир туруктуу нур аркылуу газ иондоштурулат да, анын ион-дошуу интенсивдүүлүгү басымга жараша болот. Магниттүү В-дин иштешинде магнит талаасындагы электр разряддык токтун газдын составына, демек, басымьша жараша болушу пайдаланылат. Илээшкек-т ү ү В. сейректелген газдын илээш-кектигинии анын басымьша жараша экендигине негизделип, лабор-ялык иште 10^4 н/м2 (10_6 сым. мам. мм) басымга чейин ченөө үчүн колдонулат. Радиометрдик В-де радиометрдик кубулуш пайдаланылат.
Ад.: Э ш б а х Г. Л., Практические сведения по вакуумной технике, М.— Л., 1966; В остров Г. А., Розанов Л. Н., Вакуумметры. Л., 1967.

Author: 123

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *