БАА

от123

Ноя 28, 2020

БАА — товар наркынын акчалай туюнтмасы. Ал акчанын башка товар-лардай эле наркы болушунан келип чыгат. Анткени акчаны өндүрүүгө да абстракттуу, коомго керектүү эмгек жумшалат. Товар акчага алмаша электе эле анын наркы алтын м-н бааланат. Ошондуктан товардын наркынын акчалай туюнтмасы идеалдуу мүнөздө, б. а. товардын наркы ой аркылуу акча өңдөнүп сезилет. Чындыгында товар наркы м-н алтын наркынын белгилүү бир салыштырмалуулу-гу болот. Товардын баасы товар ж-а алтын наркынын өзгөрүшүнө байланыштуу төмөндөп же жогорулап турат. Империализм тушунда товар монополиялык Б. аркылуу сатылып, ал адатта өндүрүштүк Б-дан ж-а товар наркынан жогору турат. Демек, кымбатчылык товар наркынын өзгөрүшүнө эмес, монополиянын көбүрөөк пайда табуу мүдөөсүнө байланыштуу болот. Б-нын жогорулашы жумушчулар м-н кызматчылардын эмгек акысын, дыйкандар м-н кол өнөрчүлөрдүн кирешесин азайтып, капит, рынокто товарды соода кылуу жагын кыйындатат. Социализм тушунда Б-нын мазмуну, экономикадагы ролу ж-а айлануудагы милдети өзгөрөт. Соц. экономикада Б. пландуу түрдө чектелип, туруктуу келет да, эл чарбасын башкарууда, уюштуруу иштеринде кеңири колдонулат. Б-нын төмөнкү түрү: а. ч. азык-түлүгүн сатып алуу ж-а сатык Б-сы, дүң, чекене ж-а даярдоо Б-сы, коммуналдык ж-а трансп. тарифи бар. Мамл. Б-нын ар бир түрү өз алдынча милдет аткарат. Бирок алар бири биринен обочолон-бой, бардыгы биригип Б-нын белгилүү системасын түзөт.

от 123