АЮУЛАР

АЮУЛАР (Hrsidae) — сүт эмүүчүлөргө кирүүчү жырткыч айбан. Саям. 700 кг га жакын, уз. 3 л ге чейин. Денеси калың жүндүү, куйругу кыска. Моюн ж-а буттары жоон. Таманы жалпак, беш манжасынын учунда тырмактары бар. Башка жырткыч айбандарга караганда баш сөөктөрү чоң, оозунда мокок 42 жазы тиши бар. Аюулар тукуму негизинен 4 урууга бөлүнөт. СССРде үч уруучага кирген үч түрү жашайт. А-дын түрлөрү (ак,, кара, күрөң) өздөрүнүн ыңгайлануусуна карата ар кайсы геогр. шарттарда жашайт. Алар көбүнчө Европанын, Азиянын, о. эле Кавказ, О. Азиянын тоолуу жерлери м-н токойлорунда кездешет. Деңиз деңг. 4500 м ге чейинки бийиктеги карагайлуу ж-а ачык сырттарда да болот. Кырг-нда А-дын эң чоңу — күрөң аюу жашайт. Күрөң аюунун орт. жашы — 50 жыл. Ал түрдүү бак дарактардын жемиш-мөмөлөрү, чөптөрдүн тамырлары м-н тамактанат. А-дын кууту июнь айында башталат. Октябрда чээнге кирет, Чээнде жатып, бирден бешке чейин мамалак тууйт. Мамалак туулганда ак моюн келип, чоңоё баштаганда, анысы аста-аста денесинин жүнүнө окшоп кетет. Эти даамдуу, майында А, Д витаминдери ж-а йод көп болот. СССРде жылына мамлекетке 3-6 миңге жакын аюунун териси, о. эле көп өлчөмдөгү эт-майы өткөрүлөт.

Author: 123

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *