АЙДОО

АЙДОО — жерди калактуу соко м-н иштөөнүн негизги ыкмаларынын бири. А. мезгилинде топурак майдаланып, жумшарат ж-а аралашат. А. кыртыштын түзүлүшүн (структурасын) өзгөртөт. Жердин айдоонун негизги максаты топурактын ным, аба ж-а жылуулук режимин жакшыртуу болуп саналат. А. ар түрдүү типтеги соко м-н жүргүзүлөт. Айдоонун түрлөрү: 1) топуракты катмары б-ча коңторуп айдоо, мында эни 40 см ге чейинки катмар анчалык терең айдалбастан, соконун калагы топурак катмарын буралтып барып 180° ка оодарып таштайт, бул ыкма — чымдуу жерди айдоонун эң байыркы, жөнөкөй жолу. Мындай айдоо, кошумча иштөөнү, ар түрдүү агротех. чараны талап кылып, өзүн-өзү актай албаг гандыктан, колдонулбайт; 2) чымдуу жерди соконун калагы 130° ка оодарып, жер катмарын 45° бурч б-ча бири бирине тыгыз жаткырып кетет. А-нун мындай түрү тарыхый жактан кийинчерээк пайда болуп, анчалык өздөштүрүлө элек. Мындай учурда чымдуу топурактагы өсүмдүктөрдүн тамыр-сабактары бир нече айга чейин чирип жоготууга үлгүрө албай калат да,, талааны себүүгө даярдоо үчүн, А. аянтын көбүрөөк дискадан ж-а малалап чыгуу керек; 3). өздөш? түрүлгөн айдоодо жер тилгичтүү сд? ко м-н айдалат. Соконун тилгичи айдоо катмарынын үстүнүн 2/з бөлүгүн (81-12 см) тилип, бороздун түбүнө кулатат, ал эми соконун калагы А. катмарынын төмөнкү бөлүгүн оодарып таштайт. Айдоонун бул түрү азыр кеңири колдонулат. Айдоонун тереңдиги топурак катмарынын кубаттуулугун, эгилүүчү өсүмдүктөрдүн биол. өзгөчөлүктөрүнө, айдоо1 мезгилине, талааны йтоо чөп басышынан өсүмдүк зыянкечтеринин ж-а илдеттеринин таралышына жараша болот! А-нун тереңд. 20 см болсо — нормал1 дуу, ага. жетпесе — тайыз, андан апр са, терең деп эсептелинет. А. зонанын топурак, климат өзгөчөлүгүнө;’ эгилүүчү өсүмдүктүн агро-техникасына, себүү мөөнөтүнө ж. б. шартка байланыштуу жүргүзүлөт.