АДСОРБЦИЯ

АДСОРБЦИЯ (лат. ad -үстүнө, sorbeo — соруу, сиңирүү) — эриген же газ абалындагы заттардын, суюктуктун же катуу заттын бетине сиңиши. Сиңген зат — адсорбат, ал эми сиңирген зат адсорбент деп аталат. Адсорбат м-н адсорбенттин молекуласынын өз ара аракеттенүү мүнөзүнө жараша физ. А. ж»а хемосорбция болуп бөлүнөт. Хемосорбция убагында алардын молекулалары хим. бирикме пайда кылат. А-ланган молекулалардын кайра бөлүнүшү десорбция деп аталат. Молекулалардын адсорбенттин бетинде кармалып турган мезгили А-нын убакыты деп аталат. Убакыт бирдигинин ичиндеги А-ланган (же десорбцияланган) молекулалардын саны А-нын ылдамдыгы болот. Темпранын жогорулаган хемосорбциянын ылдамдыгын жогорулатат да, А-нын убакытын азайтат. А. м-н десорбциянын ылдамдыгы теңелгенде, А-лык тең салмактуулук пайда болот. Адсорбаттын концентрациясы ж-а басымы көбөйгөндө, А-нын ылдамдыгы ж-а А-ланган молекулалардын тең салмактыгынын саны жогорулайт. А. хим. полигр. курулуш ж. б. ө. ж-да газдарды, суюктуктарды аралашмалардан бөлүү, кургатуу, тазалоо ишинде, противогазда кеңири колдонулат.