АВТОМАТТЫК КАТАР

АВТОМАТТЫК КАТАР — буюмду же анын бөлүгүн толук жасоо үчүн иштелүүчү бардык операцияларды белгилүү технол. ыраат м-н автоматтык түрдө аткаруучу машиналардын, негизги ж-а көмөкчү жабдуулардын системасы. А. к-ды куруу ж-а ишке киргизүү-өндурушту автоматташтыруунун эң негизги этаптарынын бири. СССРде биринчи А. к. 1939-ж. азыркы Волгоград трактор з-дунда жумушчу-раңионализатор И. П. Иночкиндин сунушу б-ча түзүлгөн. 1947- 50-ж. СССРде трактор кыймылдаткычынын поршенин толук жасоочу завод-автомат дүйнөдө 1-болуп курулган. Мында сырьёну берүү, металлды эритүү, тетикти куюу, аны термиялык, мех. ж-а дат баспагандай иштетүү, сапатын текшерүү, даяр продукцияны ороп, ящиктерге салып жөнөтүүгө чейинки бардык процесстер толук автоматташтырылган. Белгилүү бир формадагы ж-а өлчөмдөгү буюмдарды иштетүүгө арналганы — атайын, ал эми параметрлери бирдей болгон бир типтүү буюмдарды иштетүүгө арналганы атайылашт ы р ы л г а н А. к. деп аталат. Булар негизинен массалык өндүрүштө, ал эми тез өзгөртүлүүчү универсалдуу А. к. сериялык өндүрүштө колдонулат. Алар өндүрүштүн көлөмүнө ж-а тех. процесстердин түрүнө жараша жайгаштырылып, жарыш ж-а удаалаш иштөөчү А. к. болуп бөлүнөт. Иштөө шартына карата А. к-ды башкаруу системалары мех., электрдик, гидравликалык, пневматикалык ж-а айкалыштырылган байланыштуу болуп курулат. Кээде электрондук программалуу башкаруу колдонулат. Иштетилүүчү тетиктерди бир орундан экинчисине жылдыруу үчүн, атайын трансп. системасы пайдаланылат. Буюмдардын конструкциясына, формасына ж-а өлчөмүнө карата транспортёрлор кадамдуу, штангалуу, грейфелүү, чынжырлуу ж. б. болуп жасалат. Мындай транспортёрлор көбүнчө чоң буюмдарды иштетүүчү А. к-да колдонулат.

Ад.: ВладзиевокийА. П., Автоматические линии в машиностроении, М., 1958; Шаумян Г. А., Автоматы и автоматические линии, М., 1961; Богуславский Б. Л., Автоматы и комплексная автоматизация, Ы., 1964,

Author: 123

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *