АВТОКОЛЛИМАТОР

АВТОКОЛЛИМАТОР (авто… ж-а лат. collineo — түз багыттайм) — бурчту так өлчөөчү өтө сезгич оптика-механикалык прибор. Ал объективден ж-а күзгүдөн турат. Объективден өткөн нур күзгүлүү бетке чагылып, объективге кайра келет да, нерсенин так сүрөттөлүшүн берет. А. багыттоочулардын (станокто) тегиз ж-а түз экендигин текшерүү, бурчтарды өлчөө ж-а салыштыруу үчүн колдонулат. АВТОЛИЗ, аутолиз (авто… ж-а гр. lysis — ажыроо, чирүү) — өсүмдүктөр, жаныбарлар ж-а микроорганизмдердин ткандарынын өзүнөн-өзү эрипш.

А. кезинде клеткадагы гидролиттик ферменттердин таасиринен андагы белоктор, углеводдор, майлар ажырайт. Организмдин эскирген ткандарынын ажырашы, өлүктүн чириши — А-дин натыйжасы. А. чай ж-а тамеки жалбырактарын өндүрүштө ферменттөөдө, тоютту силостоодо, ачытууда кеңири колдонулат, к. Ачуу.