АБИТУРИЕНТ

АБИТУРИЕНТ (лат. abituriens — кеткени жаткан) — көп өлкөлөрдө орто окуу жайын бүтүрүүчү кыз-улан. СССРде А. деп окуу жайына кирүүгө далалат кылган кишини аташат.

АБЛАКТИРОВКА (лат. ablacto -баланы эмчектен чыгарам) — бутактарды өсүмдүктөрдөн ажыратпастан тийиштирип кыйыштыруу. Жанаша өскөн эки өсүмдүктүн бутактары алдын ала бирдей өлчөмдө жонулган каптал беттери м-н тыгыз бириктирип байланат. Кыюу үстү болуучу бутакты кыйыштыруу үчүн, жонулган бетинин карама-каршы жагында (артында) бүчүр болуш керек. Кыйыштырылган жери бүткөндөн кийин, байлоо алынат, кыюу үстү эне өсүмдүктөй ажыратылат да, кыюу астында калтырылат. Кыйыштырылган жерден өйдөкү бөлүгү да кесилип ташталат. Кыйыштырылган бүчүрдөн жаш бутак өнүп чыгат. А. көбүнчө мөмө бактарын, декоративдүү дарак ж-а бадал өсүмдүктөрүн формалан өстүрүүдө, жүзүмчүлүктө ж-а кыйыштыруу ну н башка жолдору натыйжа бербеген шартта колдонулат.

АБЛЯЦИЯ (гляциологияда) — эрүүнүн, буулануунун ж-а механикалык бөлүнүүнүн (шамалдын учурушу, айсбергдин бөлүнүшү ж. б. ) натыйжасында муздуктун же кар массасынын кичирейиши. Пайда болуу өзгөчөлүгүнө жараша А. түпкү (муздук астындагы), ички ж-а үстүңкү болуп үчкө бөлүнөт. Түпкү А. жердин ички жылуулугунан ж-а муздуктар козголгондо, жер кыртышы м-н сүрүлүшүнөн пайда болот. Ички А. — муздук бөлүктөрүнүн өз ара сүрүл үш үнө ж-а суу м-н абанын муз арасынан өтүшүнө, ал эми үстүңкү А. күн радиациясы м-н абанын жылуулугуна байланыштуу.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *