Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери

меню
Чакан бизнес кеңештер
Чүчбара өндүрүү ишкерчилиги
Глазирленген быштакчаларды (сырок) өндүрүү ишкерчилиги
Карапа өнөрканасын кантип ачуу керек жана андан кантип акча тапса болот?
Балмуздак өндүрүү боюнча ишкериликти ачуу
Үйлөнүү үлпөт тойлорун жана ар кандай майрамдарды аба шарлары менен кооздоо
Дүкөнчө, соода чатырчасын же күркөнү кантип ачуу керек?
Желим бөтөлкөлөрдү кайра иштетүү бизнеси
Кагаздарды кайра иштетүү бизнеси
Өзүңдүн маршруткаң, же Маршруттук такси бизнес үчүн
Кондитердик цехти кантип ачып киреше тапса болот?
Нан бышыргыч жай ачып кантип киреше тапса болот?
Курулуш цемент кирпичтерин өндүрүү боюнча бизнес
Азык-түлүк өндүрүшүндө жана коомдук тамактануу жайларындагы 5 бизнес- идеясы
Дизайнердик жашылчалар жана эт азыктары
Энергетикалык эмес суусундуктар
Аялдардын үйдөн сырт жасоочу бизнестерине идея
Үлпөт көйнөгүн тигүү ательеси, же аны ижарага берүү
Майга бышырылган тоголок токочтордун (пончик) өндүрүшүн кантип ачып, акча тапса болот?
Хот-дог сатуу бизнесин кантип ачуу керек?
Кездемелер дүкөнүн кантип ачып жана акча табуу керек?
Миллионго багытталган бизнес идеясын кантип ойлоп тапса болот?
Бизнести уюштуруу ыкмасы
Жыгач коттеждерди куруу перспективасы - чакан бизнестин идеясы
Каркас-модулдук технология:
Курулуш шаймандарын жана техникаларын ижарага берүү бизнеси
Кечки көйнөктөрдү жана карнавал костюмдарын ижарага берүү бизнеси
Мончо бизнеси: сауна жана мончолорду куру
Бүйүндү (рак) үй шартында өстүрүп, көбөйтүү менен бизнес ачуу
Жеке автотранспорттук компания бизнес катары
Салтанат-тойлорду уюштуруу бизнеси
Андан ары - азык-түлүк сатып алуу
Жеке кичи- майжувазды кантип ачууга болот?
Автокинотеатрды кантип ачуу керек: ачык асман алдындагы тасма
Жаңы Жылга тирүү балатыларды сатуу боюнча бизнес
Сыра бар-ресторанды кантип ачуу керек?
Мейманкана бизнеси, же кичи мейманканы кантип ачуу керек?
Акы төлөнчү балык уулоону уюштуру бизнеси
Дүйнөдөгү эң бир кирешелүү бизнес идеялар
Курал-жарак сатуучу дүкөндү кантип ачуу керек?
Жыл бою кулпунай өстүрүү бизнеси
Козу карын бизнеси: шампиньон козу карындарын өстүрүү
Жеке фотостудияны кантип ачуу керек?
Үйлөмө аттракциондордогу бизнес (батут)
Бала бакчаны кантип ачуу керек? (Кичи бакча)
Балдар кийиминин жана товарларынын дүкөнүн кантип ачуу керек?
Жалбырактарды чогултууну кантип бизнеске айландырса болот?
Оригиналдуу курулуш материалдарын өндүрүү боюнча бизнес
Курулуштардагы кошумча элементтерди өндүрүү бизнеси
Үй шартында жасалган тирүү квасты өндүрүү бизнеси
Даараткана кагазын жана кагаз аарчыгычтарды өндүрүү бизнеси
Эт бизнесин уюштуруу
Кичи бизнестин идеясы: суу аттракциондорун ижарага берүү
Мектеп окуучлуары жана студенттер үчүн портал
Заманбап гаджеттерди чакан колдонмо тескөө жана тейлөө - өркүндөгөндөрдүн бизнеси
Кум шоусу бизнес катары, кум аниматорлору канча акча табышат?
Чыгыш кошулмаларын жана даамдарын сатуу бизнеси
Кызыктуу жана оригиналдуу бизнес идеялар
Компьютердик сервисти кантип ачуу керек?
Тату салонун кантип ачып, акча табуу керек?
Окуу борборун кантип ачып, акча табу керек?
Батирлердин ичин оңдоо боюнча кичи бизнес
Дөңгөлөктүн үстүндөгү блинчик -кафесинякантип ачуу керек
Парфюм- косметикалык дүкөндү кантип ачуу керек?
Аттракциондор паркын ачуу ири бизнестин катарында
Уй этин өндүрүү боюнча бизнести кантип ачуу керек?
Жарнамалоо долбоорундагы бизнес
Чай бизнесинин өзгөчөлүгү
Жүргүнчүлөрдү ташуу тармагындагы өзгөчөлөнгөн 5 бизнес идея
Ченеми жок такси кызматы
Агробзнес чөйрөсүндөгү жети өндүрүштүн идеясы
Убакыт менен текшерилген бизнес- стартап- зоодүкөн ачуу
Дизайн, мектеп университеттин белгиси кадалган кийимдерди жасалгаларды сатуу
Сапаттуу шпаргалка жасоо бизнеси


Кыргыз гезиттер

САГЫНТАЙ кызы Элвира:
К.Тыныстанов атындагы ЫМУнун эл аралык байланыштар бөлүмдүн башчысы
"Чет жерден алган билим менен өлкөбүздү өнүктүрөбүз"
- Элвира, байкашыбызча ЫМУда чет элдик окуу жайлар менен байланыш жакшы болуп жатат. Сиздердин бөлүмдүн иши тууралу айтып бериңизчи.

- Бөлүмдүн башчысы болуп 2008-жылдын сентябрь айынан баштап иштеп келе жатам. Бул жакка келгени көп долбоорлорду жаздык. Башкасын айтпаганда да, окуу жайга "Темпус" деген фондунун 11 долбоорун алып келдик. Андан сырткары, майда көп эле проектилер болду. Маселен, Норвегиянын билим берүү агенттигинин долбоору 3 жылдан бери иштеп жатат. ЮСАИДдин бир долбоору бүтүп, экинчиси-университеттер арасында өкмөттүк эмес уюмдарды окутуп, башкаруу боюнча долбоору жаңы башталды. Андан сырткары билим берүүнүн сапатын көтөрүү боюнча көп эле долбоорлор болуп жатат. "Эрасмус Мундус" , "ССДС" деген долбоор бар.
Чет өлкөдө ар бир университеттин ичинде студенттерди колдогон уюмдар иштейт. "ССДС" долбоору студенттерди колдоо, өнүктүрүү багытында иш жүргүзөт. Маселен, Англиянын университетинде ноутбуктарды студенттик карточкалар аркылуу тиешелүү код менен арендага ала алат, интернет, көчүрмө бекер колдонулат. Биз бул долбоорду студенттер менен администрациянын байланышын күчөтүп, жаштар менен бетме-бет иш алып баруу үчүн баштаганбыз. Мында Грузия, Азербайжан, Өзбекстан, Казакстанга окшогон мамлекеттер иштеп жатат. Бул долбоор боюнча биз студенттерге жаңы борбор ачтык. Баш-аягы 16 миң евро келет. Ага ошол корпустун ичин вайфай системасына киргизели, жаңы иновациялык техникаларды колдонуп, чет өлкөгө билим алам деген жаштарга бардык жагынан жардам берели, долбоорлорду тапканга, документин толтурушуп, визларын ачканга, тил курстарын уюштуруп берип, көмөктөшсөк деп турабыз. Ага жаңы технологияларды пайдаланалы деп аракет жасап жатабыз. Андан сырткары күндүзгү бөлүмдүн студенттеринин базасын да түздүк.
Университеттер профессорлор үчүн эмес, студенттер үчүн болуш керек. Бизге жумуш берүүчүлөр- студенттер. Андыктан, аларга канчалык жакшы шарт түзсөк, бизге тартылган жаштардын саны да ошончо көбүрөөк болот. Биз бекер китепканаларды, бекер интернет, керектүү ресурстарды берүү аракетин көрүшүбүз зарыл. Чет өлкөгө барып билим алуу аракетин жасап жатканда, жардам берип, кагаздарын толтуруп жөнөтөбүз. Алар кайра келип билимин бизде улантат. Бул студенттер келгенден кийин жалгыз эле окуу жай эмес, жалпы регионго пайда алып келет. Азыр билим берүүдө конкуренция жогору. Башкалардан өйдө туруш үчүн артыкчылыкка ээ болушубуз керек. Дагы бир тенденция келе жатат, бул-университеттердин интернационализациясы. Окуу жайдын канчалык чет мамлекеттер менен байланышы күчтүү болсо, тыгыз иштесе, ошончо рейтинги жогору болот. Маселен, Гарвард, Оксфорд окуу жайлары бекер курстар аркылуу мугалимдерди окутуп турганы менен артыкчылыкка ээ.

- Сиз канча мамлекетке барып келдиңиз? Өзүңүз жөнүндө кыскача айтып бериңизчи.

- Мен Жети-Өгүз районунун Кызыл-Суу айылынанмын. 1994-жылы мектепти алтын медаль менен аяктап, ЫМУнун география факультетинде билим алып, аны кызыл диплом менен аяктагам. Бир жыл мурда сырттан окуп, юридикалык билим алдым. Эл аралык байланышта бул өтө зарыл. Ойлосом, 28 мамлекетке барып келипмин. Бирок, бул жерде мага турфирмалар путевка бербейт. Ал жерде индивидуалдык аракетиң болуш керек. Ар бир мамлекетте керектүү келишим алып келүү аракетин көрөбүз. Четке барыш үчүн өз билимиңди иш менен далалилдөө зарыл. Маселен, Францияга үч жолу бардым. Ал үчүн үч жолу чакырууга татыктуу болушуң керек. Себеби, азыр конкуренция чоң. Чет өлкөгө барып келгенден кийин ал жактан алган билим, тажырыйбаңды өзүң иштеген окуу жайга беришиң керек. Көптөгөн иш-чаралар өткөрөбүз. Англис тилин экинчи тил катары сабак берүү боюнча борбор ачтык. Эми турциянын "Мевляна" программасы менен түрк тилин да окуталы деп жатабыз.
Биздин эл балдарды көбүнчө өз алдынчалуулукка үйрөтпөйт. Ал эми өз алдынча болгон балдар көбүрөөк аракет жасашат. Менимче, мектепте, бала бакчада өз алдынчалуулукка үйрөтүү керек. Балдарды мектепте контролдоп жүрүп, алар окуу жайларга өтүп, ата-энелеринен алыстап кеткенде өзүн таштап салат. Маселен, батыш өлкөлөрүндө студентти окуудан чыгаруу деген жок. Кааласаң карыганча оку. Бизде баланы эптеп окутуп, анан үй бүлөө куруп берүү керек деп ойлойбуз, баалуулуктар такыр башка да.

- Чет жерге баргандагы кызыктуу окуядан айтып бериңизчи?

- Андай окуялар көп болот. Бир жолу Францияда Эйфель мунарасынын түбүнө бардык. Бир нерселер түтөп, элдин бары чогулуп жаткан. Эмне болгонун түшүнгөн жокпуз. Көрсө футболдун фанаттары согушуп жатыптыр. Бир топтогулардын мойнунда бир түстөгү шарф, дагы биринде башка өңдөгү шарф. Ар кайсы курактагы адамдар. Арасында жүрөбүз. Бир кезде полиция келип, көздөн жаш чыгаруучу газ менен чогулгандарды бат эле таратты. Кечинде жаңылык көрсөтсө, автобустар күйүп, катуу болуптур. Эртеси ал жерге барсак, көчөкүнүн бири жок. Көчөлөр таптаза.
Маектешкен:
Жумагүл БАРКТАБАСОВА






Элитаң ким, эгемендүү кыргыз?
Жазма адабияты сакталбай калган же аз сакталган биз сыяктуу элдерде оозеки элдик фольклор, алардын тарыхын, маданиятын ички дүйнөсүн ачууда чоң булак болуп эсептелээри белгилүү... Мисалга, Калыгул кыргыздын "жакшыларына" :
- Малыңды айтып мактанба,
Көп казакка аттанба?
Казактын малын аласың,
Как талаада каласың... же,
Пайдасы жок туугандан,
Мамилелүү сарт жакшы дегени, ыр толук маанисинде айтылып турганындай
Калыгул кошуна, бир тууган элдер, - казактар менен жана башка элдер менен да достукта, ынтымакта жашоо керек экендигин өзгөчө белгилейт.
"Сарттар" деп, Калыгул өзбектерди айткан эмес! Ал көп этностор жашаган, отурукташкан өрөөндөгү соодагерчилик менен кол өнөрчүлүк кызматтарды аркалаган тажик, кыпчак, кыргыз, казак, өзбек элдери жөнүндөгү түшүнүк.
Дагы бир меселинде - Соода кылба сүткорго, Айыл конбо анткорго ,-деген Калыгулдун ырлары Кыргыз элинде пайдаланылган материалдык буюмдар чыгыш өлкөлөрү менен болгон байланышты так көрсөтүп тургандай!
Аягында, белгилей кетчү нерсе, Калыгул олуя көзү ачык катары, нечен кылым мурун болочокто болчу коомдук өзгөрүштү алдын ала туюп, көзү ачыктык кылып, айтып жатканын, дүйнөнүн бөлөк элдеринде деле жашап өткөн Нострадамуска же кечээги эле Болгарияда жашап өткөн сокур аял Вангага салыштырмалуу караса болот...
Көз ачыктык же олуялык деген сөздҮ байма - бай салыштырууну кыргыз эли Калыгул олуяга чейин эч кимге ыйгарган эмес!
Демек, "кара кылды как жарган" калыс адам, Калыгул олуяны, Кыргыз элинин акылманы, "таза адамы - элитасы" деген көз караш менен туюндурсак, ал туюмга кошулууга толук негиз бар!
Кыргыз элинде, Калыгул олуяга уламалаш элдин тамырынан өсүп чыккан, эл башкарган элиталарынын катарына даанышман олуя адам Куйручук баштаган жакшыларын, мыктыларын, АКЕлерин кошууга неге болбосун?
АКЕ деген бийик наам, көлдүк туугандар тарабынан, көлдүн ойчул, даанышман адамдарына, элдин, журттун каада - салтын, наркын сактай билген, элдин бүтүндүгүн коргогон, кыргыз элинин көп кырдуу өйдө - ылдый жашоо турмушунда аны жөнгө салып, туңгуюктан амал - айла таап алып чыккан, улууну урматтаган, кичүүгө сый мамиле жасаган, кошуна турган элдер менен алака мамиле түзүп жашап өткөн Мойт аке баштаган акелердин 250 жылдан ашык убакыттан бери кыргыз элинин оозеки эс - тутумунда жашап келген алар жөнүндөгү маалыматтар мындан 10-15 жыл мурун гана эгемендүү заманыбыздын массалык маалымат каражаттарында жарыялана баштагандыгы карандай чындык!
Анын андай болушунун негизги себеби ошол кездеги Ак падышанын (самодержавия) баскынчылык саясаты жана кийинчереек совет мамлекетинин диктатурасынын түздөн - түз элге тийгизген залакасы деп түшүнсө болот.
Карандай, карапайым элден калкып чыккан, каардуу совет мамлекетинин диктатуралык бийлигинин тушунда элди тунук акылы, тубаса зээни менен кыргыз элин сактап калган, кыргыз элине ак кызматтарын өтөгөн кыргыздын мекенчил патриот уулдарынын узун тизмесинин аттарын унутпай, ушул жерде айта кетсек ашыктык кылбас!
Мисалга: Жусуп Абдрахманов, Касым Тыныстанов, Баялы Исакеев, Ишенаалы Арабаев, Төрөкул Айтматов, Эркинбек Эсенаманов, Абдыкадыр Сыдыков жана башкалар...
Кыргыз илимине жол салган алгачкы окумуштуулары : Иса Ахунбаев, К.Карасаев, А. Табалдиев, Курманкалый Каракеев, Бүбүйна Орозбаевалар...
Коомдук, партиялык ишмерлер Исхак Раззаков, Турдакун Усубалиев, Күлүйпа Кондучалова, Салима Орозбаева, Токтокан Эдилбаевалар ... Шовинисттик башкаруунун курмандыктары болгон кыргыздын чыгаан мекенчил балдары: университеттин окумуштуулары профессор Аманалиев, этнограф тарыхчы Сабыр Аттокуров, Фрунзедеги Политехникалык институттун биринчи проректору математик Ракым Усубакуновдор...
Кыргыз эли жалпы дүйнөлүк элдердин ичинде аз сандагы "улут болгондуктан", ар дайым жака - белиндеги кошуна турушкан чоң державалар тарабынан келечегине бут тосууларды такай башынан кечирип турушкан.
Өзгөчө, коңшулаш орус элинин "шовинисттери" кыргыз элинин алдыңкы өсүп келе жаткан кадрларынын "өзөк тамырына" балта чаап турушкан. Мисалга 60 - жылдары билим издеп борборго келген жаштардын бири катары, өзүмдүн башымдан өткөн бир тарыхый окуяны бул жерде айта кетсем, ашыктык болбос!







Пикир:

Яндекс.Метрика