Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери


Warning: include(../../mainkaptal.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/alibi/13/0424_13.htm on line 5

Warning: include(../../mainkaptal.htm): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/alibi/13/0424_13.htm on line 5

Warning: include(): Failed opening '../../mainkaptal.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0658628/data/www/presskg.com/alibi/13/0424_13.htm on line 5

Кыргыз гезиттер
Жыйырма алтынчы мыйзам
Колуңду
таза тут

Мыйзамдын чечмелениши:
Абийири таза, эмгекчил адамдын образын түз: сенин колдоруң эч качан катачылыктарга жол берген же жаман иштерге малынгандай болбосун. "Эзели кир жукпагандай" көрүнгөн жүзүңдү сактай бил, башкаларды өзүңдүн куралың катары пайдалан, сенин "түктүү" кулагың эч жерден көрүнбөсүн.

(Башы өткөн санда)

Түшүндүрмө
Көпчүлүк лидерлер Чан Кайши өңдүү күчтүү душманды колго түшөр замат көзүн тазалаганга ашыкмак. Бирок, андай кылуу менен алар Мао пайдаланган акыркы мүмкүнчүлүктөн ажырап калмак. Улутчулдардын лидери, ашкере тажрыйбалуу Чандын жардамысыз япон баскынчыларына каршы туруу узакка созулуп кетмек же толук кыйроо менен аяктамак. Мао терең акылман эле. Бир ок менен эки коён атууга шарты келип турганда, ачууга алдырып, Чанды жайлатып жибермек эмес. Аныгында Мао өзүн жеңишке жеткирген мышыктын бир эмес, эки таманын пайдалана алды. Анын Чанга "Япондуктар менен бирге күрөшөлү" деген сунушунун артында, кош жаактуу капкан жаткан. Эгерде коммунисттерге алагды болбосо, оттон-суудан кайра тартпаган улутчулдар Чандын жетекчилиги астында япондуктардын ташын-талкан кыларын Мао жакшы билген. Ошону менен улутчулдар япондуктарды сүрүп чыгып, Мао үчүн мышыктын таманы болуп беришти. Бирок, Мао япондуктардын артиллериясы, авиациясы улутчулдардын далайынын жанын алып тынарын да билген. Коммунисттер ондогон жылдар бою согушса да улутчулдарга мынчалык зыян келтире алмак эмес. Ал эми япондуктар мындай ишти өз колдору менен чукул жасап бере турган шарттарда убакытты созуп же күч коротуп отуруунун кажеты барбы? Бул абдан акылдуу чечим болчу -душмандарын бири-бири менен кагыштырып салуу - коммунисттерге утуш гана алып келмек.
Ошентип, мышыктын таманын колдонуунун эки жолу келип чыгып жатат: биринчиден Клеопатра өңдүү өзүңдүн репутацияңды же күчүңдү сактоо үчүн керек. Экинчи жагынан окуянын жүрүшүн алдын ала, көп багыттуу пландоонун мааниси зор. Мындагы убактылуу чегингендик (Чанды камактан бошотуу) кийин чоң жеңиштерге жеткирет. Эгерде сен абдан алсырап, күчүңдү жыйганга убакыт керек болуп турса, айлана-чөйрөңдөгүлөрдү (алар сенин оюңда эмне барын билип коюптурбу) мышыктын таманындай пайдалана салганың оң. Алар сен үчүн керектүү жумуштарды аткарып беришет. Мындай учурда сенин душманыңдын душманы болгон үчүнчү тарапты таап, анын артыкчылык күчү менен душманыңды жайлатып сал. Ал эми сага алсыз болгондон кийин мындай ишти аткарышың кыйын болмок.
Сен аларды камырдан кыл сууругандай этияттык менен кайраштырып жибер. Баарынан да мышыктын таманы болуп берүүгө жарай турган, агрессиясы мээсине чыккан, урунарга тоо, урушарга жоо таппай жүргөндөрдү таба билип, алардын колтугуна суу бүркүп туруп, керектүү жакка багыттай салсаң, душманыңдын күлүн көккө сапырып жиберет.

Бийликтин ачкычы

Сен мүмкүн дайыма аракетте болуу, башкаларга караганда көбүрөөк иштөө -лидердин имиджи, бийликтин символу деп жүргөн чыгарсың. Аныгында, баары тескерисинче: мындай адам болгону алсыз жана начар жетекчи дегенди түшүндүрөт. Эмне үчүн сен эшектей иштешиң керек? Балким, өзүңдүн билимсиздигиңден улам, белгилүү бир деңгээлде кармалып туруш үчүн бүт күчүңдү жумшап жаткандырсың. А балким, сен тапшырманы бөлүштүрө албагандыктан, бардык ишке баш-отуң менен аралашып жаткандырсың. Чыныгы күчтүү адам тескерисинче дегеле шашпагандай, кыйынчылыктар ал үчүн кеп эместей түр көрсөтөт. Башкалар чеке терин төгүп иштеп жатканда, алар жагымдуу эс алып аткан болот. Булар жасала турган иштерди башка бирөөнүн колу менен бүтүртүп, өз күчүн сактай билгенди жакшы билишет. Сен бардык жаман иштерди өз колуң аткарып, ар кандай жагымсыз иштерге жеке аралашып, ошону менен "өзүмдүн күч-кайратымды көргөзүп жатам" деген жеке ишенимде болушуң ыктымал. Иштин аныгында сенин кебетең кетип, ээлеген кызматыңа коошпогондой абалда турган болосуң. Анык күчтүү адамдар колдорун таза тутат. Аларды жалаң жакшылыктар курчап тургансыйт. Алардын оозунан - "бизде бир гана ийгиликтер бар" деген сөз чыгышы мүмкүн.
Көп учурда күч-кубатыңды жумшап, эң эле оор, бирок жасабай койбой турган иштерди аткарууга туура келет. Бирок, сен эч качан ошол иштерди өзүң жасап жаткандай көрүнбөшүң керек. Демек, сага мышыктын таманы зарыл. Мындай "таман болчуларды" таап, пайдаланып, анан убакыт өтүп, алар ролун аткарып бүткөндө сыртка итерип салгандай бол.
Шу дарыясында өткөн салгылашта Чжугэ Лянды (III кылымдагы кытайдын улуу аскер башчысы) күтүүсүздөн каршы тарапка жашырын жардам берип жатасың дешип күнөөлөшөт. Аскер башчысы ага "үч күндүн ичинде 100 000 миң жаанын жебесин даярдайсың" деген талап коёт. Ал муну менен берилгендигин көрсөтө алышы керек эле. Болбосо башы алынмак. Лян жебени жасоого аракет да кылган жок. Он чакты кайыкты алат да, кайыктын капталына боолонгон самандарды байлап чыгууну буйруйт. Кеч кирип дарыяга туман түшүп калган маалда, ал кайыктарды душмандын лагери тарапка жөнөтөт. Куу Чжуген Ляндан бардык жамандыкты күтүүгө болорун билген душман тарап, туманда араң көрүнгөн кайыктарга карата жаанын огун жамгырдай жаадырышат. Кайык душмандын жээгине жакындаганда аларга атылган жебенин саны ого бетер көбөйүп, кайыктын капталындагы саманга сайыла берет. Бир нече саат өткөндөн кийин кайыктагы жашырынып жаткан адамдар, кайыкты тез айдашып, дарыянын агымына салып жүрүп отурушуп, Чжуге Лян күтүп отурган жээкке чыгып келишет. Саманга сайылган окторду сууруп чыгышса 100 000 миңден ашык экен дейт.
Чжуге Лян ал үчүн башкалар жасай турган иштерди эч качан жасаган эмес. Дайыма жогоркудай трюктарды же түшкө кирбеген куулук-шумдуктарды колдоно турган. Мындай стратегиянын тузу - окуяны кандай башталып, кандай аяктаарына чейин ойлоштуруп, анан аны бирөөлөрдүн сенин пайдаңа чечилгендей иштеп беришинде турат.
Мындай операцияларды жүзөгө ашырууда, эмнени көздөгөнүңдү туйгузбай, табышмактантып, жогорудагы туманга оронгон кайыктардан бетер сырдуу бол. Душмандарың сенин эмнени ойлоп турганыңды биле албай тополоңго түшөт, акырында алардын буйдалган абалда калышы сага эле пайда. Бир сөз менен айтканда алар сага мышыктын таманы болуп беришет. Өзүңдүн эмнени каалаганыңды ачпай туруп, аларга дал ошол каалаган нерсеңди жасатып же колуңду булгагың келбеген иштерди аткарта аласың. Бул бир нече багыттарда алдын ала пландаштырууну талап кылат. Муну бильярддын шары менен салыштырса болор эле. Шарды тешикке киргизүү үчүн аны адегенде бир нече ирет капталга коюш керек эмеспи.
XX кылымдын башындагы америкалык алдамчы-шылуун Сары Бала атыккан Вейл, оозун ачкан байларды "отургузуу" үчүн алдын ала канчалык чеберчилик менен даярданбасын, эгерде бейтааныш адам, тиги байга эч себепсиз эле түптүз басып барса, сөзсүз шек туудурарын жакшы билген. Андыктан Вейл "курмандыгы" менен тааныш-билиш бирөөнү мышыктын таманы катары пайдаланууну эп көргөн. Бул үчүн анчалык бай жана белгилүү деле эмес, бирок, шек туудурбаган бирөөнү тандачу. Вейл мындай адамдарды түшкө кирбеген байлыкка тундура турган долбоорлор менен кызыктырганга аракет кылчу. Чындап эле ага ишенип алган тиги неме, көп учурда буга "түкүнчөнү" тартыш керек экен, ал бул долбоорго акча жумшоо менен анысын беш эселеп кайтарып алмак дешип, өздөрү эле айта баштачу. Ошентип, мышыктын таманы тиги байды көндүрө баштачу. Вейлдин көздөгөнү да ошол эле да. Күткөндөй эле капчыгынан бели ийилген бай, капканга жакындай берчү. Себеп дегенде даяр капканга эч качан шек албаган өзүнүн таанышы жетелеп баратпайбы.
Мындай ыкманы бийлик адамына жакындоо үчүн колдонсо да болот. Ал үчүн анын чөйрөсүнөн же кол алдындагылардан бирөөнү таап, ал аркылуу бийлик адамына жакындай аласың. Мышыктын таманы бул жерде сени "түз эле коюн-колтукка кире качкан же ыксыз жабышкан кандай неме?" деген сөздөн калкалап турат.
Мышыктын таманын пайдалануунун эң жөнөкөй жана дал бутага тийчү ыкмасы - кимдир бирөөнү маалымат менен камсыздоо, анан тиги неменин ал маалыматтарды керектүү адамга жеткирүүсүнө жетишүү болуп саналат. Жалган же ойдон чыгарылган маалымат - бул абдан күчтүү курал. Эң негизгиси аны шек туудурбаган ишенимдүү адамдын жеткиргени маанилүү. Сен эч нерсе билбеген адамча момпоюп сыртта кала бересиң.

Айталы:
мышыктын таманы
Анын курч, узун тырмактары бар. Ал басканда дабыш чыгарбайт, жумшак. Анан мындай таманды оттон бирдемени тартып алганга же душманыңдын бетин апчытканга, чычканды жок кылуудан мурда анча-мынча ойнотконго пайдаланууга неге болбосун? Муну менен мышыкка ооруксунуу келтирип жаткандырсың, бирок көп учурларда ал эч нерсени сезбейт деле.

Абройлуу пикир. "Сен өзүңө жаккан ишти өзүң кыл. Ал эми жагымсыздарын сен үчүн башкалар жасасын. Биринчиси сага ырахат тартууласа, экинчиси жамандыктан сактайт. Маанилүү иштер көбүнчө жазасыз жана камчысыз калбайт. Демек, сенден бир гана жакшылык чыгып турсун, ал эми жаманаттыга калтырчуларды башкалар жасай берсин" (Бальтазар Грациан)

Тескей жагы
Мышыктын таманын пайдалануу же эчкини садага чабуу иштеринде абдан этияттуулук керек. Айрыкча чектен чыгып кеткенде болбойт. Алар публикага сенин мындай булганыч ишке катыштыгыңды көрсөтпөй турган көшөгө сыяктуу. Эгерде көшөгө көтөрүлүп кетип, ар жагынан сенин суук тумшугуң байкалып калса - анда шоруңдун катканы. Баарын сенин мойнуңа үйүп салышат. Чындык билинип калса, анын кесепетин тартпай койбойсуң. Эми эң акыркысы. Кээде шартка жараша мындай иштерге катыштыгыңды мойнуңа алып, эл көзүнчө өзүңдү өзүң күнөөлөп койсоң да болот. Эгерде ал учурда бийликте болсоң, карапайым калктан кечирим сураганың жаман деле эмес. Бул эми бийиктеги бийлик эгелеринин ыкмасы.
(Уландысы бар)







Пикир: