Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери



п»ї

  Китеп текчеңизге

"Ашыке"

Жакында төкмө акын Жеңишбек Токтобековдун демилгеси жана түзүүсү менен устаты Ашыраалы Айталиевдин ырларын, айтыштарын, маектерин жана залкар акынга болгон эскерүүлөрдү, арноолорду камтыган "Ашыке" аттуу китеп "Турар" басмасынан жарык көрдү. Сөз башында эле устатынын ырларын жана ал тууралуу арноолорду мыскалдап чогултуп, өзүнчө бир китеп кылып чыгарып койгон Жеңишбек Токтобековдун эмгегине баа берип койгонубуз оң деп ойлойбуз. Бардык эле устаттардын шакирттери ушул Жеңишбектей болсо кана.


Залкар ак таңдай төкмө Ашыраалы Айталиевди кимдер билбейт. Анын төкмө акындыгын айтабызбы, же обончулугунбу, дастанчылыгынбы, бар тарабынан шайма-шай келген талант эле. Ашыкени - улуттук акындык төкмөлүк жана обончулук өнөрдөгү кайталангыс өзүнчө бир ажайып доор десек эч жаңылбас элек. Жашырганда эмне, Ашыкедей таланттар кылымда бир жаралат. Бул анын талантын ашкере мактоо эмес. Бул анын талантына карата татыктуу айтылган сөз.
Ашыраалы Айталиев залкар талант эле. Бирок, ал бир келген өмүрдө карапайым жашады. Ал атак-даңкка да, башкага да умтулган жок. Арийне, жалпы элдик сыймык ага өзүнөн өзү келди. "Ашыке" аттуу китепти барактап олтуруп, мына ушу ойлорго жетеленесиң. Көрүнүктүү музыка изилдөөчү, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер Балбай Алагушов "Ашыкеңдин атак-даңкын чыгарып, ыр дүйнөсүнүн багын ачкан "Жылкычынын ыры" менен "Нарындан жазган салам кат" болду. Булар мазмуну жагынан бири-бирине окшош ойлорун улаган махабат ырларынан болсо да обондору, аткаруу (ырдоо) ыкмалары, аваздык көркөм боектору жагынан асман менен жердей айырмаланды. ... Ашыкеңдин жалпы чыгармачылыгы тууралуу ой жүгүрткөндө ак таңдай акындыкты, обончулукту, ырчы-аткаруучулукту аралаштырбаганда нака лирик акын болмогуна күбө болосуң" деп жазат китепке жазган баш сөзүндө таамай белгилеген экен.
Ашыке өз чыгармачылык өмүрүндө ак таңдай акын, обончу, ырчы-аткаруучу гана болбостон, кыргыз төкмө акын жаштарынын бир муунунун сүйгөн устаты да боло алды. Кыргыз Республикасынын Маданият жана маалымат министри Садык Шер Нияз "Ашыраалы атабыздын кийинки муундарды тарбиялаганы кыргыз эли үчүн опол тоодой чоң эмгек. Ар бир айтышта балдар жеңип келсе, терисине батпай сүйүнүп, катасын көрсө күйүнүп турар эле. 2001-жылдан өмүрүнүн акыркы күнүнө чейин ар он күндө жолугуп, ар бир сөзүн тасмага түшүрүп, айтыштын архивине сактап калдык. Ашыраалы Айталиев бирибизге ата, бирибизге ага болсо да Ашыке деген улуу ат менен жүрөгүбүздө кала берет" деп эскерет бул китепте.
Ооба, Ашыраалы Айталиев Ашыке деген атка татыктуу жана сыймыктуу өмүр сүрдү. Бирок, ошондой болсо да Ашыкенин жубайы Наиля Айталиеванын эскерүүсүн окуп олтуруп, эмнеге өз учурунда ак таңдай акын Ашыраалы Айталиевге Токтогул сыйлыгы, "Кыргыз Эл Баатыры" наамы ыйгарылбады деп таңгалып да кетесиң. Андан да таңгалычтуусу, Ашыраалы Айталиев "Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти" деген жупуну наамды анын ырларын аткарып жүрүп, "... эмгек сиңирген артист" болгон жаштардан бир топ кийин алган экен. Ашыке 75 жашка, 80 жашка келгенде да бийлик Ашыраалы Айталиевди унутуп коюп, залкар акындын мааракеси "Айтыш" фонду жана анын уюштуруучусу Садык Шер Нияздын демилгеси менен өткөрүлүптүр. Таңгаласың, арагасыз таңгаласың!!!
Мына минтип "Ашыке" аттуу китеп да анын шакирти Жеңишбек Токтобековдун демилгеси менен чыгып атканы да көп нерсени айтып турат. Урматтуу окурмандар, эгер сиз Ашыраалы Айталиевдин талантын сыйлаган болсоңуз, "Ашыке" аттуу өтө кызыктуу китепти кайдан болбосун таап алып окуйт деген ойдобуз. Дегенибиз, Ашыке элдик адам болучу. Анын ырлары, обондору, дастандары эл жүрөгүнөн эбак эле түнөк тапкан залкар талант болчу.

Болотбек Таштаналиев





  Сурагыла, жооп беребиз!

Миграция маселеси кантип чечилет?
Суроо: Эмгек, жумуш жана миграция министрилиг кантип миграциянын маселелерин чечүүдө?

Жооп: Эмгек миграциясын жөнгө салуу, качкындардын көйгөйлөрүн чечүү, көчүп келген этникалык кыргыздарды жайгаштыруу, ошондой эле адамдарды мыйзамсыз ташуу жана сатуу менен күрөшүү, миграция чөйрөсүндө мыйзамдык жана эл аралык келишимдик базаны өркүндөтүү, калк арасында маалыматтык түшүндүрүү иштерин жүргүзүү, башка мамлекеттик жана эл аралык уюмдар менен кызматташууну түптөө жана өнүктүрүү жолу аркылуу миграциялык процесстерди турукташтыруу боюнча уюштуруу чаралары жүргүзүлөт.
Министрлик бул багытта:
- Кыргыз Республикасына чет өлкөлүк жумушчу күчтү тартуу боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын ченемдеринин сакталышы, ошондой эле Кыргыз Республикасынын жарандарын чет өлкөлөрдө ишке орноштуруу боюнча контролдоо иштерин;
- белгиленген тартипте иммиграциялык квотаны, эмгектик иммиграцияга квотаны жана кайрылгандарга квотаны аныктоо боюнча сунушту иштеп чыгат;
- мыйзамда белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын аймагында чет өлкөлүк жарандардын, жарандыгы жок адамдардын эмгектик жана ишкерлик кылууга жана чет өлкөдө Кыргыз Республикасынын жарандарын ишке орноштурууга уруксатты берүүнү камсыз кылат;
- мыйзамсыз миграцияны алдын алуу жана адамдарды сатууга каршы күрөшүү боюнча иш чараларга катышат;
- өз ыйгарым укуктарынын чегинде Кыргыз Республикасынын жарандарын чет өлкөдө ишке орноштуруу менен байланышкан иш маселелери боюнча менчигинин түрүнө карабастан жеке жана юридикалык жактарга мониторинг жүргүзөт;
- Кыргыз Республикасынын жарандарын чет өлкөдө ишке орноштуруу процессине, анын ичинде чет өлкөдө иш берүүчүлөрдү издөө жолу менен тобу менен орун которуу процессине көмөк көрсөтөт;
- Кыргыз Республикасынын чет өлкөлөрдөгү дипломатиялык жана консулдук өкүлчүлүктөрү менен бирдикте чет өлкөдө убактылуу эмгектик ишин жүзөгө ашырган Кыргыз Республикасынын жарандарынын укуктарын коргоого катышат;
- Эсепке алууну жана каттоону жүргүзөт жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана эл аралык келишимдер менен белгиленген тартипте башпаанек издеген адамдын жана качкын статустарын берүү жөнүндө чечим кабыл алат.
Айгүл РЫСКУЛОВА, Кыргыз Республикасынын Эмгек, ишке орноштуруу жана миграция министри






Балдарды асырап алуу жөнүндөгү
сайт барбы?
Суроо: Бишкекте Россиядагы энелери таштап кеткен балдарды асырап алуу жөнүндөгү сайт барбы? Же алардын сүрөттөрү менен маалыматтарда кайдан алса болот? Мындай ишмердүүлүк республиканын мыйзамдарына каршы келбейби жана этикалык жактан туура деп эсептелеби?
Бүбүсара, Бишкек


Жооп: Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2008-жылдын 10-июнундагы №285 токтому менен бекитилген "Үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүм жөнүндө" типтүү Жобонун 3.1.пунктуна ылайык, ата-энесинин камкордугусуз калган балдар жөнүндө, багып алууга, фостердик же асыроочу үй-бүлөлөргө тарбияланууга берилген балдар жөнүндө; балдарды багып алууну каалаган Кыргыз Республикасынын жарандары, ошондой эле чет өлкөлүк жарандар жөнүндө маалыматтар банкын түзүү жана дайыма жаңыртуу үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдүн функцияларына кирээрин маалымдайбыз.
Ошону менен бирге, "Кыргыз Республикасынын райондорунун мамлекеттик администрацияларында жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу-тескөөчү органдарында үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдөрдү жана Балдардын иштери боюнча комиссияларды түзүү жөнүндө" 2008-жылдын 10-июну №285 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомуна ылайык республиканын райондорунун мамлекеттик администрацияларында үй-бүлөнү жана балдарды колдоо боюнча бөлүмдөр жана балдардын иштери боюнча комиссиялар түзүлгөндүгүн билдиребиз. Ушуга байланыштуу, Сиз тийиштүү райондук мамлекеттик администрацияга кайрылышыңыз керек.

СЭМБ, БККК менен иштөө жана юридикалык жактарды каттоо башкармалыгынын начальнигинин орун басары Б. Саипов

Материалды даярдаган Геннадий Холкин








кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"









??.??